درگذشت حسین نصرالدین، آوازخوان معروف تاجیک

حسین نصرالدین، آوازخوان معروف موسیقی سنتی تاجیکستان، در سن ۸۸ سالگی درگذشت.
مراسم تشییع جنازه او روز چهارشنبه ۱۰ آذر در زادگاهش در روستای ایلاکی ناحیه شهرنو، در حوالی غرب شهر دوشنبه، پایتخت، با شرکت صدها تن از اهالی فرهنگ و هنر و مقامهای دولتی تاجیکستان برگزار شد.
حسین نصرالدین از کهنسال‌ترین استادان موسیقی سنتی تاجیکستان به شمار می‌رفت که بیش از ۶۰ سال پیش پا به عرصه هنر گذاشت و در این مدت آهنگ و ترانه‌های زیادی اجرا کرده و ثبت آنها را از خود به یادگار گذاشته است. بسیاری از آهنگها و ترانه های او در آرشیو رادیو و تلویزیون دولتی تاجیکستان محفوظ است.
استاد ‘شش‌مقام’
در سال ۱۹۵۲، زمانی که در آموزشگاه تربیت معلم تحصیل می‌کرد، نصرالدین در یک آزمون سراسری گروهها و آوازخوانهای آماتور خوش درخشید و راهش به جاده هنر باز شد.

سهراب ضیا، خبرنگار بی بی سی، می‌گوید: “استاد حسین نصرالدین در هنر آوازخوانی سنتی سبک منحصر به فردی داشت و هنرمندان زیادی امروز هم از مکتب او پیروی می کنند. بیشتر آهنگهایش بر اشعار شعرای کلاسیک پارسیگو ساخته شده‌اند. او بویژه در اجرای موسیقی “شش مقام” و آهنگهای مردمی دست توانایی داشت.”
استاد حسین نصرالدین برای بیش از ۴۰ مخمس (نوعی شعر ۵ مصراعی) از شعرای کلاسیک پارسیگوی ورارود مانند ناظم، شوکت، سیدا، وصلی و دیگران و همچنین برخی از قسمتهای داستانهای مشهوری چون “قمری نامه” جلال الدین رومی و “نصیحت نامه” ناصر خسرو و نیز برای بسیاری از غزلیات سعدی و حافظ آهنگهایی ساخته است.
اتاق کار حسین نصرالدین
فرقت سعید، رهبر گروه موسیقی “شش‌مقام” در تاجیکستان، می‌گوید: “در بخارا ‘شش‌مقام ‘ تولید یافت، در آن جا به اوج اعلایش رسید و پس از آن مکتبهایش در سمرقند و خجند و حصار و استروشن و دیگر شهرها باز شد. مکتب استاد حسین نصرالدین همان سبک مکتب سمرقند آمیخته به مکتب کوهستان تاجیکستان است که از مکتب استاد اکه‌شریف جوره و استاد حاجی عبدالعزیز آب خورده است.”
استادانِ حسین نصرالدین در موسیقی “شش‌مقام” و موسیقی سنتی، پدرش نصرالدین غفور و ملا عبدالجبار تنبوری بودند. پیشه اصلی او آموزگاری بود. چند سال در مدرسه زادگاهش زبان و ادبیات فارسی- تاجیکی به شاگردان تدریس می‌کرد و همزمان به آوازخوانی مشغول بود. صاحب عنوان “فعال معارف تاجیکستان” بود.
مفسر غزل\
7
بیشتر سرودها و آهنگهایی که حسین نصرالدین اجرا کرده، به موضوعات پند و اخلاقی اختصاص داشتند. او از دانندگان خوب شعر کلاسیک فارسی بود و در محافل شعر و سرود گاه اشعاری را تفسیر می کرد.
عبدالمومن شریفی، هنرپیشه تئاتر از خاطرات دوران کودکی خود در باره این هنرمند فقید، می گوید: “استاد حسین نصرالدین از آوازخوانهای دوره جوانی من بودند و از همه بیشتر در ذهن و قلب من نشسته‌اند. ایشان به جز استعداد خداداد سرایندگی، اهل دانش و خرد هم بودند. یادم هست، وقتی بچه بودیم و در گرد گلخن سرایندگی می‌کردند، ناخواست (ناگهان) الهامشان می‌آمد و می‌ایستادند و بیتی را از غزلهای بزرگان می‎‌خواندند و به مردم می‌گفتند که می‌دانید این بیت چه معنا دارد؟ و پنج، ده دقیقه تا نیم ساعت آن بیت را تفسیر می‌کردند..”
از ترانه های مشهور کلاسیکی که استاد حسین نصرالدین اجرا کرده، به “مناجات” (آهنگ بر غزلی از نقیبخان تغرل)، “مغولچه دوگاه” (مخمس وصلی بر غزل صایب)، “بیباکچه” (مخمس سیدا بر غزل صایب)، “عراق” (شعراز از حبیبالله نظرف)، “زمزمه دوگاه” (غزلی از فروغی بسطامی)، “همه یک سو بود” (بر غزلی از عبدالرحمان جامی)، “تروار” (شعر خجل)، “به دوست” (غزلی از کریک دیوانه) و غیره می توان اشاره کرد.
استاد نصرالدین سرودهایی هم در موضوعات مربوط به سیاست حاکم در دوران شوروی مانند “سرود صلح”، “به مادر وطن”، “به لنین”، “به آموزگار”، “ترانه نوروز” و غیره اجرا کرده است. در سال ۱۹۶۴ در کنسرتی در کرملین به مناسبت ۴۰ سالگی تاسیس جمهوری شوروی تاجیکستان شرکت داشت.
او در سالهای مختلف به برخی از کشورهای جهان سفرهای هنری انجام داده است؛ از جمله در سال ۱۹۸۹ در کانادا و در سال ۱۹۹۴ در ایران برنامه‌های کنسرتی اجرا کرد.
استاد حسین نصرالدین سال ۱۹۶۳ عنوان افتخاری “حافظ خلق تاجیکستان” را دریافت کرد، عنوانی که در دوران شوروی معدود هنرمندان به دست می‌آوردند.
در مراسم وداع با این استاد هنر موسیقی تاجیکستان که تا ده روز دیگر به سن ۸۸ می‌رسید، مسئولان وزارت فرهنگ و آموزش و پرورش این کشور خدمات او را در رشد موسیقی ملی و تربیت جوانان ستودند. جسد حسین نصرالدین در گورستان زادگاهش روستای “ایلاکی” به خاک سپرده شد.

(Visited 45 times, 1 visits today)

You may also like...