واکنش‌ها به سیاست جدید ترامپ درباره برجام

دونالد ترامپ پای‌بندی ایران به توافق هسته‌ای این کشور با شش قدرت جهانی را تایید نکرده و تصمیم‌گیری درباره سرنوشت حضور ایالات متحده در برجام را به کنگره این کشور سپرده است.
این تصمیم آقای ترامپ مانند بسیاری از دیگر اقداماتش در ۱۰ ماه گذشته، موجی از واکنش‌های داخلی و بین‌المللی به همراه داشته است.
در حالی که متحدان اروپایی آمریکا یک‌پارچه از ادامه پای‌بندی‌شان به این توافق سخن گفته‌اند و بر حفظ برجام تایید کرده‌اند، در آمریکا جمهوری‌خواهان که از ابتدا با مذاکرات دولت باراک اوباما برای نهایی‌شدن برجام مخالف بودند، اکنون فرصتی جدید پیش روی خود پیدا کرده‌اند تا به مواردی که به نظر آنها “نقض روح” توافق هسته‌ای است بپردازند و همچنین ایران را وادار به توقف برنامه موشکی‌اش کنند.
گزارش لحظه به لحظه اظهارات امروز دونالد ترامپ را اینجا بخوانید
در تازه‌ترین واکنش به سخنان آقای ترامپ، سناتور چاک شومر، رهبر دموکرات‌ها در مجلس سنای کنگره آمریکا با انتشار بیانیه‌ای گفته: “ژنرال متیس، وزیر دفاع و ژنرال دانفورد، رئیس ستاد مشترک، که هر دو از کابینه آقای ترامپ هستند (هفته گذشته) به نمایندگان کنگره گفتند که به نظر آنها برجام در راستای منافع آمریکاست و تاکید کردند که ما به آن متعهد بمانیم. من با آنها موافقم و فکر می‌کنم همکاران من، چه دموکرات و چه جمهوری‌خواه، به توصیه آنها توجه خواهند کرد.”
اشاره آقای شومر به جلسه هفته گذشته وزیر دفاع و رئیس ستاد مشترک آمریکا با نمایندگان کنگره است که طی آن هر دو مقام ارشد نظامی ضمن تایید پای‌بندی ایران به برجام، در پاسخ به سناتورها گفتند از نظر آنها آمریکا نباید برجام را ترک کند.
با وجود این، چهره‌های سرشناس جمهوری‌خواهان چون سناتور جان مک‌کین ساعتی پس از سخنان آقای ترامپ، از آن استقبال کرد و در توییتر نوشت: “در حقیقت، سال‌ها بود که ایران توانسته بود از تاوان دادن در برابر اعمالش فرار کند اما استراتژی که امروز رئیس‌جمهوری آن را تشریح کرد کاری بود که باید خیلی پیش از این روی می‌داد.”
واکنش‌های گسترده به سخنان امروز دونالد ترامپ را اینجا در گزارش لحظه به لحظه ما بخوانید.
حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران که از مذاکره کنندگان اولیه برجام بوده و نهایی شدن این توافق هم در دور نخست ریاست‌جمهوری او روی داد، امروز ساعتی پس از اظهارات رئیس جمهوری آمریکا به آن واکنش نشان داد و گفت: “برجام مستحکم‌تر از آن چیزی است که این آقا در دوران رقابت‌های انتخاباتی فکر می‌کرد.”
آقای روحانی که گفت از تصمیم دونالد ترامپ “غافلگیر نشده” در سخنانی تند خطاب به رئیس‌جمهوری آمریکا گفت: “ماه‌ها از تشکیل دولت جدید آمریکا گذشته و مدت‌هاست که {دونالد ترامپ} شعار می‌دهد. تازه می‌گوید می‌خواهد با همکاری کنگره تبصره‌ای به برجام اضافه کند و نمی‌داند که به برجام نه بندی، نه تبصره‌ای اضافه خواهد شد. مردم ایران دیدند که آمریکا یک بار دیگر علیه برجام موضع گرفت و کشورهای دیگر اروپا علیه آمریکا موضع گرفتند. امروز آمریکا تنهاتر از همیشه است.”
در همین حال، وزارت خارجه ایران رسما به تصمیم دونالد ترامپ واکنش نشان داده و تاکید کرده است: “ایران آغازکننده خروج از برجام نخواهد بود ولی در صورتی که حقوق و منافع ایران در برجام رعایت نشود، به تمامی تعهدات پایان خواهد داد و بدون هیچ‌گونه محدودیتی فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای خود را دنبال خواهد کرد.”
در بیانیه وزارت خارجه ایران آمده است که “برجام یک سند معتبر بین‌المللی و دستاوردی کم ‌نظیر در عرصه دیپلماسی معاصر است که نه قابل ‌مذاکره مجدد است و نه قابل ‌تغییر. برجام یک توافق دوجانبه نیست که با کنار کشیدن یک طرف از اعتبار ساقط شود.”
تاکید بر بین‌المللی بودن برجام، یکی از نکاتی است که بسیاری از کشورهای اروپایی و امضاکنندگان این توافق‌نامه هم عصر جمعه با تاکید بر آن از آمریکا خواستند که برجام را ترک نکند.
فدریکا موگرینی، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا در واکنش به تهدید آقای ترامپ به ترک برجام “در هر زمان که اراده کند”؛ تاکید کرد “برجام یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل است و رئیس جمهور هیچ کشوری نمی‌تواند به آن پایان بدهد”. او در عین حال گفت باید تلاشی جمعی انجام شود تا توافق هسته‌ای با ایران حفظ شود.
جان کری، وزیر خارجه سابق آمریکا که تلاش‌های او در به سرانجام رساندن گفتگوهای هسته‌ای و مذاکرات متعددش با محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، از دلایل اصلی نهایی شدن برجام بود، با انتشار بیانیه‌ای تصمیم امروز دونالد ترامپ مبنی بر تایید نکردن پایبندی ایران به برجام را “خطرناک” خوانده و گفته این تصمیم رئیس جمهور آمریکا “بحران جهانی” پدید می‌آورد.
“آنچه امروز دیدیم، فاقد عقل سلیم بود… اکنون این برعهده کنگره است که نقش شخصیت بالغ را در این میانه ایفا کند و با توجه به منافع اصیل امنیت ملی ما تصمیم بگیرد. کشور و دنیا در حال نظاره‌اند.”

در کنار تحلیل‌های متعدد سیاسی و امنیتی، این روزها در واشنگتن گروهی از ناظران به روانکاوی تصمیم امروز دونالد ترامپ درباره برجام هم پرداخته‌اند.
آنها می‌گویند آن‌طور که از حاشیه‌های داغ دفعه پیش تایید پای‌بندی ایران به برجام (سه ماه قبل) بر می‌آید حلقه مشاوران رئیس جمهوری آمریکا با مایوس شدن از برطرف کردن ‘انزجار’ رئیس‌جمهور برای تایید پی در پی توافقی که یکی از ارکان میراث باراک اوباما خوانده شده، در ۹۰ روز گذشته در پی یافتن راهی بوده‌اند که ‘نه سیخ بسوزد و نه کباب’؛ یعنی راهی که هم دونالد ترامپ بتواند این “توافق افتضاح” و لقمه‌ای که اوباما برایش گرفته را دیگر جلوی چشمش نبیند و هم با بازنگرداندن تحریم‌های ایران از سوی کنگره، آمریکا در میان متحدانش بدنام نشود.
به نظر این دسته از تحلیل‌گران تایید نکردن پای‌بندی ایران به برجام بدون درخواست از کنگره برای بازگرداندن تحریم‌های هسته‌ای این کشور همان راه حل برد-بردی است که رکس تیلرسون (وزیر خارجه) جیمز متیس (وزیر دفاع) و اچ.آر مک‌مستر (مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ) با توسل به آن قصد دارند “بدون ایجاد آشوب” یکی دیگر از شعارهای انتخاباتی آقای ترامپ را عملی کنند.
ارزش افزوده این راه‌حل هم آنست که با به خطر انداختن برجام، اکنون آمریکا خواهد توانست با توجه به نزدیک شدن شکست کامل داعش در عراق و سوریه، ایران را در سهم‌خواهی از آینده سیاسی در این کشورها با چماق برجام به چالش بکشد.
در این میان، پیکان انتقادهای فنی ناظران به سوی ژنرال مک‌مستر هم نشانه رفته که در کتاب خود و پیش از ورود به کاخ‌سفید توصیه کرده بود نظامیان باید با نگاه جامع و چشم‌انداز بلندمدت به کاخ‌سفید راه‌کار ارایه کنند اما حالا به نظر می‌رسد در عرصه عمل این ژنرال باسابقه ناچار شده به ترفندهای فوری روان‌شناسی برای مهار بحران بسنده کند.

واکنش یکپارچه متحدان اروپایی واشنگتن؛ ما به برجام متعهد می‌مانیم
عصر جمعه (سیزدهم اکتبر) آلمان، فرانسه و بریتانیا با انتشار بیانیه‌ مشترکی اعلام کردند به اجرای کامل برجام توسط همه طرف‌های توافق متعهد می‌مانند.
این سه کشور می‌گویند برجام نتیجه سیزده سال مذاکره است و قدمی بزرگ به سوی ممانعت از نظامی شدن برنامه هسته‌ای ایران بوده است.
این سه قدرت اروپایی از دولت و کنگره آمریکا خواسته‌اند که پیش از هر اقدامی عواقب آن را در نظر بگیرد.
آنها در عین حال گفته‌اند نسبت به برنامه موشکی ایران نگرانی‌هایی دارند و آماده هستند تا در همکاری با آمریکا این مسایل را حل کنند.
سه قدرت اروپایی همچنین گفته‌اند خواهان مذاکره درباره سیاست منطقه‌ای ایران هستند.
همزمان بوریس جانسون، وزیر خارجه بریتانیا، در اظهاراتی جداگانه گفته تصمیم رئیس جمهور آمریکا این امکان را فراهم کرده که کنگره آمریکا تحریم‌هایی را علیه ایران وضع کند، اما این اتفاق هنوز نیفتاده است.
آقای جانسون گفت توافق هسته‌ای هنوز زنده است، توافقی که مانع دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای می‌شود ادامه دارد.
او گفت هر اقدام جدید احتمالی علیه ایران باید به ترتیبی باشد که توافق هسته‌ای را نقض نکند.
بیشتر بخوانید
آنچه گذشت: گزارش لحظه به لحظه و واکنش‌ها به سخنان امروز دونالد ترامپ
دفتر رئیس‌جمهوری فرانسه هم اعلام کرد امانوئل مکرون در گفت‌و‌گوی تلفنی با حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران به او در باره تعهد فرانسه به توافق هسته‌ای با ایران اطمینان خاطر داده است.
آقای مکرون گفته است تصمیم آمریکا برای اعلام عدم پایبندی ایران به برجام به منزله پایان آن نیست و فرانسه و شرکای اروپایی‌اش به تعهدات خود در چارچوب این توافق ادامه خواهند داشت.
اشتفن شیبرت، سخنگوی دولت آلمان هم پیش از سخنان امروز دونالد ترامپ تاکید کرده بود که در صورت خروج آمریکا از برجان، آلمان تلاش خود برای برپا نگهداشتن این توافق را مضاعف خواهد کرد.
به گزارش رویترز، زیگمار گابریل، وزیر خارجه آلمان هم روز جمعه با اشاره به تصمیم رئیس جمهوری آمریکا گفته این سیاست آقای ترامپ ضمن جدایی انداختن میان اروپا و آمریکا، کشورهای اروپایی را به سوی روسیه و چین متمایل خواهد کرد.

(Visited 629 times, 28 visits today)

You may also like...