پلاسکو؛ یک سال بعد

روز سی‌ام دی ۱۳۹۵، بهرام، طبق روال معمول صبح زود به سمت ساختمان پلاسکو در تهران رفت. او به عنوان بازاریاب برای ۱۰ حدود ده تولیدی لباس که همه در طبقات مختلف برج پلاسکو بودند کار می‌کرد. وقتی حدود ساعت هشت به چهارراه کالج رسید متوجه وضع غیرعادی در ساختمان شد.

“در را بسته بودند وکسی را بالا راه نمی‌دادند.” چند دقیقه بعد ماشین‌های آتش‌نشانی به ساختمان رسیدند و در میان سردرگمی کارکنان ساختمان که حالا مقابل در جمع شده بودند وارد پلاسکو شدند. آتش در یکی از واحدهای ساختمان پلاسکو تبدل به یک آتش‌سوزی مهیب در مرکز تهران شده بود.

هجوم ماشین‌های آتش‌نشانی و اعزام ده‌ها آتش‌نشان از ایستگاه‌های اطراف محل حادثه، کمکی به فرونشاندن آتش نکرد. حدود سه ساعت و نیم بعد از آغاز آتش‌سوزی، ساختمان پلاسکو فروریخت.

یک سال بعد از آتش‌سوزی، تصویر روشن‌تری از این حادثه بی‌سابقه در دست است. بعد از این حادثه، به دستور رئیس جمهوری ایران، یک هیات ویژه مسئول بررسی آتش‌سوزی پلاسکو شد. گزارش این هیات که فروردین گذشته تکمیل شد، ابعاد فنی و حقوقی فاجعه را بررسی کرده است که براساس یافته‌های آن، حادثه پارسال را مرور می کنیم.

آتش: از آغاز تا ویرانی
ساختمان پلاسکو، که در سال ۱۳۴۱ به بهره برداری رسید، از دو بخش تشکیل شده بود. ساختمان شمالی، که پنج طبقه داشت (یک طبقه زیر، یک طبقه همکف و سه طبقه روی همکف) و بخش جنوبی که ۱۵ طبقه روی زمین داشت (طبقه همکف و ۱۴ طبقه روی آن) به اضافه یک طبقه زیر زمین.

صبح روز ۳۰ دی، آتش از یکی از واحدهای طبقه ۱۰ در شمال شرقی ساختمان (تصویر زیر) آغاز می‌شود. زمان دقیق شروع آتش‌سوزی مشخص نیست چون ظاهرا کارکنان واحد اول تلاش کردند آتش را خاموش کنند اما موفق نشدند. اولین تماس با آتش‌نشانی ساعت ۷ و ۵۸ دقیقه صبح ثبت شده است.

دلیل شروع آتش درگزارش رسمی “اتصال برق و احتمالا نشت همزمان گاز از کپسول گاز” اعلام شده است. گرچه گفته شده به دلیل خرابی گسترده، امکان بررسی دقیق‌تر ممکن نبوده است.

آتش در پلاسکو
بعد از رسیدن آتش‌نشانی به محل، گروهی از آتش‌نشانان وارد ساختمان می‌شوند و همزمان، تلاش برای خاموش کردن آتش از پارکینگ ضلغ شرقی ساختمان آغاز می‌شود. آن طور که در گزارش هیات تحقیق آمده، به دلیل اینکه ساختمان سقف کاذب داشته و واحدها به صورت ایمن از هم جدا نشده بودند، آتش خیلی زود به واحدهای دیگر طبقه و بعد به طبقه‌های بالاتر سرایت می‌کند.

با این حال، آتش‌نشانان موفق می‌شوند تا حدود ساعت ۱۱ صبح، آتش طبقه دهم را مهار کنند. اما همان موقع، اولین خرابی اتفاق می‌افتد: در ضلغ شمال غربی، سقف طبقه دهم فرو می‌ریزد.

این ریزش باعث محبوس شدن تعدای از آتش‌نشانان می‌شود. بعد از چند دقیقه سه نفر از آتش‌نشانان توسط همکارانشان از زیر آوار طبقه دهم نجات پیدا می‌کنند، اما همان موقع، سقف طبقه‌های ۱۲ و ۱۳ هم فرو می‌ریزند. درنتیجه، تعداد بیشتری از آتش‌نشانان زیر آوار می‌مانند و راه پله هم مسدود می‌شود.

فروریختن متوالی سقف طبقات در ضلغ شمال غربی ساختمان باعث ایجاد حفره‌ای تا پایان ساختمان می‌شود. اما در گزارش آمده است که این حفره دلیل فروریختن ساختمان نبوده و چهار ستون اصلی ساختمان هنوز قادر به تحمل وزن سازه بوده‌اند.

با این حال فرمانده عملیات بعد از ریزش دوم، فرمان تخلیه را صادر می‌کند و چند دقیقه بعد وضعیت را بحرانی اعلام می‌کند. تلاش برای خارج کردن آتش‌نشانان از حدود ۱۱:۰۹ شروع می‌شود. در این زمان، تمرکز آتش‌نشانان بیرون ساختمان، بیشتر سمت ضلع جنوبی ساختمان (سمت خیابان جمهوری) و ضلغ شرقی (سمت خیابان فردوسی) بوده است.

نیم ساعت بعد، حدود ۱۱ و ۳۰ دقیقه، در ضلع جنوبی (سمت خیابان جمهوری) فروریختن کف طبقات ۱۲ و ۱۳، حالتی شبیه به انفجار ایجاد می‌کند (حباب آتش). این خرابی باعث آسیب دیدن ستون‌های فرعی می‌شود و چند ثانیه بعد، فروریختن ساختمان از وسط ضلغ جنوبی آغاز می‌شود. وقتی ساختمان فرومی‌ریزد، ۱۵ آتش‌نشان و ۶ نفر از کارکنان یا مراجعه کنندگان در ساختمان بوده اند که همه کشته می‌شوند. یک آتش‌نشان هم بعدا در بیمارستان جان می‌دهد و در مجموع ۲۲ نفر در این حادثه کشته می‌شوند.

(Visited 130 times, 1 visits today)

You may also like...