آمریکا اعلام کرده که حاضر است دعوت اتحادیه اروپا برای شرکت در یک نشست احتمالی گروه ۱+۵ با ایران برای یافتن راه حلی دیپلماتیک درباره توافق هسته ای (برجام) را بپذیرد. این موضع پس از آن اعلام شد که وزیران امور خارجه آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیه‌ای مشترک به ایران هشدار دادند که «پیامدهای» اقدام «خطرناک» احتمالی خود برای تعلیق اجرای پروتکل الحاقی و محدودیت دسترسی بازرسی آژانس اتمی را در نظر بگیرد.

آنتونی بلینکن، دومینیک راب، ژان ایو لودریان و هایکو ماس روز پنجشنبه (۱۵ فوریه) پس از یک نشست مجازی با صدور بیانیه ای ضمن هشدار در مورد سیاست ایران در کاهش تعهدات هسته ای خود، از جمهوری اسلامی خواسته اند که به طور کامل به برجام پایبند بماند.

آنها تصمیم ایران برای توقف اجرای پروتکل الحاقی و محدود كردن دسترسی بازرسی آژانس به سایت های مورد نظر این نهاد را دارای یک «ماهیت خطرناک» توصیف کرده و از ایران خواسته اند که «پیامدهای این عمل وخیم» را در نظر داشته باشد.

آمریکا و متحدانش همچنین با ابراز نگرانی عمیق از «نقض شدید حقوق بشر» در ایران،‌ از جمهوری اسلامی خواسته اند که شهروندان زندانی آنها که عمدتا دو تابعیتی هستند را آزاد کند.

ایالات متحده و سه کشور اروپایی همچنین نگرانی های مشترک خود را در مورد اقدامات اخیر ایران در تولید اورانیوم غنی شده تا سطح ۲۰ درصد و نیز تولید اخیر فلز اورانیوم ابراز داشتند.

آنها گفته اند: «این فعالیت ها توجیه معتبر غیرنظامی ندارد.» این بیانیه می افزاید: « تولید فلز اورانیوم یک گام اساسی در تولید سلاح هسته ای است.»

ایران بر صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای خود تاکید دارد.

اعلام آمادگی تازه آمریکا

در پی برگزاری این نشست مجازی روز پنجشنبه، ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، با صدور بیانیه ای اعلام کرد که ایالات متحده حاضر است که دعوت مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برای شرکت در جلسه گروه ۱+۵ با ایران برای یافتن یک راه حل دیپلماتیک را بپذیرد.

این اظهارات پس از آن بود که انریکه مورا، مدیر سیاسی اتحادیه اروپا، در توییتر پیشنهاد “ملاقاتی غیررسمی” با شرکت ایران و آمریکا را مطرح کرد.

یک مقام بلندپایه آمریکایی که نخواست نامش فاش شود به خبرگزاری فرانسه گفت که دولت بایدن با این تصمیم حسن نیت نشان می دهد و چنین ملاقاتی را شروع “مسیر طولانی” احیای توافق هسته ای و تقویت آن می داند.

او گفت اگر ایران از شرکت در چنین نشستی خودداری کند “هم تاسف آور است و هم با دیدگاه اعلام شده آنها دایر بر اینکه اگر شما (آمریکا به برجام) برگردید ما هم برمی گردیم در تضاد است.”

در مقابل محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه توییتر نوشت که قدرت های اروپایی “باید به جای سفسطه و تحمیل مسئولیت به ایران، به تعهدات خود پایبند باشند و خواستار پایان دادن به میراث تروریسم اقتصادی ترامپ علیه ایران باشند.”

او نوشت: اقدامات اصلاحی ما پاسخی به تخلفات ایالات متحده / سه قدرت اروپاییست. در صورت ترس از نتیجه، علت را برطرف کنید. ما عمل را با عمل دنبال خواهیم کرد.

آمریکا روز پنجشنبه همچنین به شورای امنیت سازمان ملل متحد اطلاع داد که دولت جو بایدن دستورالعمل دولت ترامپ مبنی بر این که ایالات متحده معتقد است همه تحریم های سازمان ملل متحد از ماه سپتامبر ۲۰۲۰ بنا بر مکانیزم ماشه در برجام دوباره بر ایران وضع شده را لغو کرده است.

خبرگزاری رویترز می گوید که ریچارد میلز، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل متحد در نامه ای به نمایندگان ۱۵ عضو شورا این موضوع را خبر داده است.

مقام های آمریکایی همچنین گفتند که دولت این کشور اقدام دولت ترامپ در محدود کردن تردد دیپلمات های ایرانی در مقر سازمان ملل در نیویورک را تسهیل کرده است.

بنا بر محدودیت های که دولت دونالد ترامپ اعمال کرده بود، تردد مقامات ایرانی از جمله وزیر امور خارجه این کشور حین سفر به نیویورک، به میان مقر سازمان ملل متحد، دفتر نمایندگی ایران در این سازمان، اقامتگاه سفیر ایران در سازمان ملل و فرودگاه جان اف کندی نیویورک محدود شده بود.

آنتونی بلینکن
وزیر خارجه آمریکا

جلسه پنجشنبه دومین نشست مجازی این گروه از وزیران خارجه از زمان روی کار آمدن دولت جو بایدن رئیس جمهوری آمریکا بود.

در بیانیه آنها آمده است که آنتونی بلینکن، ‌وزیر امور خارجه آمریکا در این نشست گفت: «همانطور که رئیس جمهور بایدن پیشتر تاکید کرد، اگر ایران به طور سفت و سخت به تعهدات خود در برجام عمل کند، ایالات متحده نیز همین کار را انجام خواهد داد و آماده است تا در این راستا با ایران گفتگو کند.»

وزیران امور خارجه آمریکا و طرفین اروپایی برجام همچنین از احتمال بازگشت ایران و آمریکا به برجام و تعهدات سابق در چارچوب توافق هسته ای استقبال کرده و گفته اند در پی آن هستند که در کنار شرکای منطقه ای و جامعه بین المللی برجام را «تقویت کنند» و به نگرانی های مرتبط با برنامه موشکی و فعالیت های منطقه ای ایران بپردازند.

بیانیه آنها همچنین از ایران خواسته است که شهروندان در حبس آنها را آزاد کند. آنها درباره «نقض شدید حقوق بشر» در ایران ابراز نگرانی عمیق کرده اند.

همزمان روزنامه فرانسوی فیگارو روز جمعه گزارش داده است که یک شهروند فرانسوی ایرانی و یک شهروند آلمانی بیش از دو هفته پیش در ایران بازداشت شده اند. هنوز جزییات زیادی از این خبر منتشر نشده است.

هشدار ایران

پیشتر در روز پنجشنبه، حسن روحانی، رئیس‎ جمهوری ایران، ابراز امیدواری کرد که دولت جو بایدن با چرخش از سیاست‎های آمریکا در زمان دونالد ترامپ “به قانون برگردد” و ایران بتواند مناسبات تجاری خود را گسترش دهد.

آقای روحانی گفت: “این تبلیغاتی که می‎شود که ایران اقداماتی انجام داده تا آمریکا را تحت فشار قرار دهد، نادرست است. ما که نمی خواهیم به آمریکا بگوییم در برابر فشار ما غیرقانونی عمل کند آنچه ما می‌خواهیم قانون است.”

او خطاب به دولت آمریکا گفت: “تسلیم در برابر قانون عیب نیست و از اجرای قانون خجالت نکشیم.”

ایران می‎گوید در صورت رفع تحریم‎ها حاضر به بازگشت به محدودیت‎های برجام است اما در غیر این صورت از ۵ اسفند اجرای پروتکل الحاقی را، به عنوان مبنای نظارت بیشتر بازرسان بر فعالیت‎های هسته‎ای متوقف می‎کند.

حسن روحانی

حسن روحانی گفته دولت دومش با پیش ‎فرض ادامه مسیر دولت اول کار خود را آغاز کرد. او گفت: “نمی‌دانستیم دیوانه ‎ای در آمریکا سر کار می‌آید و جنگ بی‌نظیری را در تاریخ علیه ملت ایران آغاز می ‎کند.”

آقای روحانی ضمن اعلام موافقت با این ارزیابی جو بایدن که سیاست “فشار حداکثری” دونالد ترامپ در مقابل ایران به نتیجه رسیده، ابراز امیدواری کرد “امیدواریم این اشتباهات سریعتر جبران شود و دولت جدید آمریکا در برابر قانون، مقررات و قطعنامه ۲۲۳۱ تسلیم شود.”

در آستانه ضرب ‎الاجل ایران تلاش‎های دیپلماتیک برای عبور از بن‎ بست در مسیر بازسازی برجام بالا گرفته است.

حسن روحانی روز چهارشنبه مکالمه‎ای تلفنی با آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان داشت. خانم مرکل در آن تماس به آقای روحانی گفت که ایران برای نجات برجام باید “نشانه‎ های مثبتی” بفرستد.

مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز روز شنبه برای مذاکراتی به تهران می ‎رود.

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، گفته است که مقام‎های این سازمان روز شنبه با مدیرکل آژانس “گفتگوهای فنی” برای چگونگی توقف نظارت‌های فراتر از پادمان و پروتکل الحاقی خواهند داشت. آقای کمالوندی گفت “نحوه ادامه همکاری‎های دو طرف” نیز به بحث گذاشته خواهد شد.