رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بیانیه ای خطاب به شورای حکام این نهاد گفته است که ایران به هیچکدام از سئوالات آژانس درباره پیدا شدن ذرات اورانیوم در سه مکان، وجود ذرات ایزوتوپی در یک مکان اعلام نشده و مکان نگهداری یک دیسک فلزی از اوارنیوم طبیعی، پاسخ نداده است.

آقای گروسی گفته است که از این بابت “عمیقا نگران” است و خواستار پاسخگویی هرچه زودتر ایران شده است.

مدیرکل آژانس گفته است که “عدم پیشرفت در شفاف‌سازی و ندادن پاسخ به سئوالات آژانس از سوی ایران، به طور جدی بر توانایی آژانس در ارائه اطمینان از اینکه ماهیت برنامه هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است، تأثیر می‌گذارد”.

شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که هیات مدیره این نهاد متشکل از ۳۵ عضو است از امروز تا جمعه در وین نشست فصلی دارد و موضوع برنامه اتمی ایران هم در دستور کار آن قرار دارد.

آقای گروسی پس از شروع جلسه شورای حکام، با حضور در یک کنفرانس خبری اعلام کرد که پاسخ ندادن ایران به سئوالات آژانس باعث می شود که اعتماد میان دو طرف تثبت نشود. وی گفته است که از زمان جلسه قبلی شورای حکام که در اواخر اسفند ۱۳۹۹ برگزار شد، ایران با بی پاسخ گذاشتن سئوالات آژانس صرفا نامه ای فرستاده که در درباره تاریخی برای مذاکره درباره سئوالات آژانس مطرح شده است.

آقای گروسی گفت که این نامه از سوی علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران ارسال شده بود و وی هم به عنوان مدیرکل آژانس گفته که تاریخ پیشنهادی دیر است. وی به زمان‌بندی ارائه شده از سوی ایران اشاره ای نکرد اما گفت که این کشور راهی جز پاسخ به سئوالات قبلی و فعلی آژانس ندارد.

به دلیل شیوع ویروس کرونا برخی از اعضای شورای حکام از طریق ویدئو کنفرانس در نشست این هفته حاضرند و مقررات بهداشتی مقابله با همه‌گیری همچنان رعایت می شود.

پیش از شروع جلسه شورای حکام، مدیرکل در گزارشی به شورا که نسخه ای از آن به خبرگزاری ها درز کرده از آخرین وضعیت برنامه اتمی ایران گفته است که این کشور هنوز هم به سئوالات آژانس درباره منشا ذرات اورانیوم در مکان‌های مختلف پاسخ قانع کننده ای نداده است.

منابع غربی می گویند که دو مرکز از سه مکانی که آژانس در آن کار با موارد رادیواکتیو پیدا کرده یکی اطراف تهران و دیگری اطراف اصفهان است که بیشتر از یک دهه پیش احتمالا با هدف از بین بردن آثار کار با مواد رادیواکتیو تخریب شده اند.

گفته می شود یکی از این مکان ها تورقوزآباد در جنوب تهران است که پیش از این بنیامین نتاتیاهو نخست وزیر اسرائیل از وجود آن خبر داده بود.

ایران و آژانس سال گذشته درباره دسترسی به بازرسان آژانس برای نمونه برداری از مراکز توافق کرده بودند. پس از اجرایی شدن این توافق آژانس از وجود ذرات اوارنیوم در سه محل مختلف خبر داد.

مذاکرات وین به زودی از سر گرفته می شود
مذاکره کنندگان اتمی ایران و اروپا. دور تازه ای از گفت‌وگوهای احیای توافق هسته ای برجام به زودی در وین آغاز می‌شود

مدیرکل آژانس اخیرا از ایران خواسته که پاسخ قانع کننده‌ای در این باره ارائه کند و گفته است که بلاتکلیف ماندن این پرونده برای اعتبار ایران به عنوان یکی از اعضای آژانس مناسب نیست.

علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در واکنش به این اظهارات گفته بود: “ایران تاکنون بیشترین تلاشش را برای همکاری واقعی با آژانس انجام داده و شفاف سازی‌ها و پاسخ های لازم را ارائه کرده و برای همکاری بیشتر آمادگی دارد”.

مدیرکل آژانس در گزارش خود میزان تقریبی ذخایر اورانیوم غنی شده ایران را ۳۲۴۱ کیلوگرم اعلام کرده که تقریبا ۱۶ برابر میزان مجاز در توافق هسته ای برجام است. آقای گروسی در مصاحبه با رسانه ها گفته بود که غنی سازی اورانیوم در ایران در سطح “کشورهای سازنده بمب” انجام می شود.

این گزارش میزان اورانیوم غنی شده تا حد ۲۰ درصد را ۶۲.۸ کیلوگرم و اورانیوم غنی شده ۶۰ درصد را ۲.۴ کیلوگرم برآورد کرده است.

خبرگزاری رویتزر پیش از این گزارش داده بود که کشورهای غربی عضو شورای حکام تصمیم دارند که در پایان اجلاس فصلی که از امروز آغاز و تا پایان هفته جریان دارد، قطعنامه ای علیه ایران صادر نکنند.

هدف از این تصمیم جلوگیری از تحت تاثیر قرار دادن مذاکرات احیای توافق هسته ای برجام است که تاکنون ۵ دور از آن در وین انجام شده است.

این مذاکرات به شکل غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با حضور کشورهای ۱+۴ یعنی روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان انجام می‌شود و هدف از برداشتن تحریم های ایالات متحده علیه ایران در ازای اعمال مجدد محدودیت‌های اتمی علیه این کشور است.

انتظار می رود دور ششم مذاکرات احیای برجام اواخر هفته همزمان با جلسات شورای حکام آژانس در وین برگزار شود. برخی از طرف های مذاکره گفته اند که احتمال دارد در این دور طرفین به توافق نهایی دست پیدا کنند.

برنامه اتمی ایران به غیر از این که در دستور کار نشست شورای حکام در برنامه این ماه شورای امنیت سازمان ملل هم قرار دارد.

بر اساس برنامه ای که اعلام شده، گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد به اعضای شورای امنیت درباره نحوه اجرای توافق هسته ای برجام قرار است در این ماه ارائه شود.

شورای امنیت اختیار دارد بر اساس این گزارش درباره واکنش به ایران تصمیم گیری کند.