دولت بایدن و متحدانش در تدارک یک بسته تنبیهی تحریم علیه روسیه هستند که به گفته آنان در صورت حمله روسیه به اوکراین، ظرف چند ساعت به مورد اجرا گذاشته خواهد شد.

مقامات آمریکا جزئیات این طرح را پیش ازمذاکرات با روسیه که قرار است روز دوشنبه، ۱۰ ژانویه (۲۰ دی)، در ژنو آغاز شود، مطرح کرده‌اند. گفته می‌شود که از زمان دوران موسوم به «جنگ سرد» چنین بحران دیپلماتیکی در اروپا بی‌سابقه بوده است.

طرح تحریم ایالات متحده علیه روسیه که در پی مشاوره و مذاکره با متحدان آمریکا در اروپا تدوین شده است، شامل قطع رشته‌های ارتباطی نهادهای مالی روسیه از تراکنش‌های بین‌المللی، تحریم فناوری‌های تولید یا طراحی شده در آمریکا برای صنایع نظامی و مصرفی، و نیز  مسلح کردن گروه‌های مقاومت (در صورت اشغال نظامی اوکراین از سوی روسیه) است که به یک جنگ چریکی منجر خواهد شد.

افشای پیش از هنگام چنین اقداماتی به‌ندرت رخ می‌دهد، اما مشاوران آقای بایدن می‌گویند قصدشان هشدار به ولادیمیر پوتین است که بداند در صورت حمله به اوکراین، چه چیزهایی در انتظارش خواهد بود.

 

صدر هیئت آمریکا در مذاکرات روز دوشنبه، «وندی شرمن»، معاون وزیر خارجه ایالات متحده و دیپلمات باسابقه خواهد بود که در گذشته وظیفه مذاکره با جمهوری اسلامی ایران را هم  در مورد توافق هسته‌ای بر عهده داشته است.

در آن سوی میز مذاکرات، روسیه خواهان «تضمین‌های امنیتی» درمورد قرار ندادن هرگونه موشک در اروپا که روسیه را هدف‌گیری کند، و نیز مستقر نشدن تسلیحات و نیروهای نظامی در جمهوری‌های سابق شوروی است که در پی فروپاشی دیوار برلین و استقلال از «شوروی»، به پیمان ناتو پیوستند.

رئیس جمهوری روسیه همچنین خواستار پایان گرفتن روند گسترش ناتو، و از جمله این تعهد است که اوکراین هرگز به آن اتحاد اتمی (ناتو) نخواهد پیوست.

در این میان، هرچند دولت بایدن برای مذاکره پیرامون کلیه خواست‌های روسیه ابراز آمادگی کرده است، و خود نیز خواست‌های مفصل خود را دارد، تقاضاهای روسیه به‌منزله از میان بردن کل ساختار امنیتی‌ای است که اروپا پس از فروپاشی شوروی ایجاد کرده است.

پس از اجلاس ژنو، روز چهارشنبه اعضای ناتو با نمایندگان روسیه در بروکسل ملاقات خواهند کرد، و روز پس از آن هم هیئت نمایندگی اوکراین برای نخستین بار در ژنو با «سازمان امنیت و همکاری اروپا» جلسه خواهد داشت. اما با توجه به حجم این گردهمایی و این که این سازمان  دارای ۵۷ عضو است، تصور نمی‌رود نتیجه‌ای ملموس از این اجلاس حاصل شود.

دیپلمات‌های آمریکایی اما نگران هستند که در پایان این هفته شلوغ، روسیه ادعا کند که به هیچ‌یک از نگرانی‌های امنیتی‌اش پرداخته نشده و به بهانه آن، علیه اوکراین وارد اقدام نظامی شود.

تهدید و هشدار آمریکا علیه روسیه در واقع تایید این نکته است که واکنش سال ۲۰۱۴ دولت اوباما در  مقابل هجوم روسیه به بخش‌هایی از اوکراین و نیز الحاق کریمه به خاک روسیه، بیش از حد ملایم بوده است. حال مقامات آمریکایی می‌گویند که از اشتباهات گذشته درس گرفته‌اند.

نتیجه تحقیقات کاخ سفید در هفته‌های اخیر نشان داده است که هرچند تحریم‌های دوران اوباما به اقتصاد روسیه لطمه زد و واحد پولی آن را زیر فشار قرار داد، در رسیدن به اهداف استراتژیک آن که ناگزیر کردن پوتین به خروج از کریمه بود، شکست خورد.گزینه‌های آمریکا در صورت حمله روسیه به اوکراین تمام این تحریم‌ها همچنان به قوت خود باقی مانده‌اند، اما آقای پوتین را از استقرار نیرو در مرز با اوکراین منصرف نکرده‌اند.

مقامات آمریکا می‌گویند برخلاف گذشته که تحریم‌ها بانک‌های کوچک‌تر روسیه را هدف قراردادند، این بار ایالات متحده رشته‌های ارتباطی بزرگترین نهادهای مالی آن کشور را که به تراکنش‌های بین‌المللی متکی هستند، قطع خواهد کرد.

این منابع از اشاره به این نکته خودداری کردند که آیا این اقدامات شامل حذف روسیه از سیستم تراکنشی «سویفت» نیز که بیش از ۱۱۰۰ بانک را در ۲۰۰ کشور به یکدیگر متصل می‌کند، خواهد شد یا نه. دولت‌های اروپایی اما می‌گویند در مورد این احتمال (نظریه‌ای که تاکنون اروپا از ترس  تلافی روسیه با قطع گاز و نفت مورد نیاز اروپا، از آن پرهیز کرده است) گفت‌وگو کرده‌اند.