5

پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان در اولین سخنرانی عمومی خود در کانادا از بازماندگان مدارس شبانه‌روزی وابسته به کلیسا که سالها در این کشور فعال بودند طلب بخشش کرد.

پاپ که در مسکوچیز، نزدیک ادمونتون و در مکانی که قبلا یک مدرسه شبانه‌روزی بود، صحبت می‌کرد، گفت: «من عمیقا متاسفم.»

او همچنین گفت که این عذرخواهی گام اول است و باید «تحقیقات جدی» برای تسلی بخشیدن به بازماندگان انجام شود. رهبر کاتولیک‌های جهان برای عذرخواهی در مورد آزار و اذیت کودکان در مدارس وابسته به کلیسا به کانادا سفر کرده است.

این مدارس که از بودجه دولتی تغذیه می‌کردند، بخشی از سیاست‌ها با هدف از بین بردن فرهنگ و زبان بومیان کانادا را اجرا می‌کردند.

عذرخواهی پاپ با تشویق بازمانده‌های این مدارس که در میان حاضران قرار داشتند و برخی از آنان مسافتی طولانی را برای شنیدن صحبت‌های او طی کرده بودند، همراه شد.

پاپ فرانسیس «تاسف، خشم و شرمساری» خودش را در مورد «اعمال بسیاری از اعضای کلیسای کاتولیک رومی که اداره بیشتر مدارس شبانه‌روزی در کانادا را به عهده داشتند»، اعلام کرد.

پاپ فرانسیس ۸۵ ساله سیستم این مدارس را «اشتباه فاجعه‌بار» خواند و خواهان بخشوده شدن برای «اعمال شیطانی بسیاری از مسیحیان» نسبت به مردم بومی شد.

بروس آلن، یکی از بازماندگان این مدارس که در این سخنرانی حاضر بود، گفت که از صحبت‌های پاپ خیلی احساساتی شده است ولی بسیاری از بازماندگان خواهان اقدام عملی رهبر کاتولیک‌های جهان هستند.

آقای آلن به بی‌بی‌سی گفت: «به نظرم احتمالا هنوز بسیاری از بازماندگان فوق‌العاده عصبانی هستند.»

پاپ گفت که در سفر به کانادا تعدادی از دمپایی‌های کوچکی را که اوایل سال جاری میلادی از بومیان این کشور در واتیکان هدیه گرفته بود، به همراه دارد.

این دمپایی‌ها که از پاپ خواسته شده بود آن‌ها را برگرداند، نمادی از بچه‌هایی هستند که به آن مدارس شبانه‌روزی رفتند و هرگز به خانه بازنگشتند.

او گفت، این دمپایی‌ها همچنین «مسیری که باید برویم را نشان می‌دهند»؛ مسیر عدالت، تسلی و آشتی. در این مراسم جاستین ترودو، نخست وزیر و مری سایمون، اولین بومی کانادایی که به پست فرمانداری کل این کشور رسیده است نیز حاضر بودند.

پاپ قبل از این مراسم در یک نشست خصوصی با رهبران کلیسای کانادا شرکت کرده بود.

او پس از سخنرانی همچنین کلاه پردار سنتی بومیان کانادایی را که یکی از رهبران بومیان به او هدیه داد بود، روی سرش گذاشت.

خط خاکستری

علیم مقبول، کارشناس مذهبی

گاهی برای واتیکان سخت است که در مورد بی‌عدالتی‌های تاریخی عذرخواهی کند. برای مثال هنوز افراد بسیاری منتظر عذرخواهی تمام و کمال در مورد ناکامی پاپ پیوس یازدهم و کلیسال کاتولیک در دوران وحشت‌بار هولوکاست هستند. اما وقتی صحبت بر سر عذرخواهی در مورد عملکرد مدارس کاتولیکی است که فرهنگ بچه‌های بومی که برای نسل‌ها از خانواده‌هایشان جدا شده بودند را نابود می‌کردند، سخنان پاپ صریح بود.

در طول سخنرانی از آن‌جایی که پاپ بارها از لغت «تاسف» استفاده کرد و گفت برای بخشش التماس می‌کند؛ بعضی از بازماندگان نشانه‌های احساسی مبنی بر بخشش ابراز کردند و با چشمانی اشک‌آلود یکدیگر را در آغوش گرفتند.

قول پاپ فرانسیس مبنی بر حمایت کاتولیک‌ها از بومیان کانادا را می‌توان گامی درست در مسیری به نفع این مردم و کمک برای رسیدن به خواسته‌های آن‌ها دانست.

وعده‌های او برای تحقیقات کامل درباره آنچه رخ داد، نتوانست خواسته‌های کسانی را برآورده کند که خواهان دادن تضمین برای مجازات آزارگران بودند.

اما بسیاری از شنوندگان سخنان پاپ هم قانع شدند که او بخشی از مسیر را برای فهم زخمی که کلیسا به جا گذاشته و تاثیری که تا امروز داشته، پیموده است.

خط خاکستری

بسیاری خواهان عذرخواهی پاپ در مورد عملکرد کلیسای کاتولیک رومی شدند که اداره حداکثر تا ۷۰ درصد مدارس شبانه‌روزی کانادا را به عهده داشتند.

این مدارس از دهه ۱۸۷۰ راه افتادند و آخرین آن‌ها سال ۱۹۹۶ بسته شد. در این دوران حدود ۱۵۰ هزار نفر از بچه‌های بومیان کانادایی از والدینشان گرفته شده و در این مدارس به آن‌ها آموزش داده می‌شد. گفته می‌شود که تا ۳۰۰۰ کودک در این مدارس جان خود را از دست داده‌اند.

این مدارس با هدف دور کردن کودکان بومی از فرهنگ و جوامع‌شان و ممنوع کردن صحبت به زبان‌های مادری یا انجام اقدامات فرهنگی خاص تاسیس شد. گزارش‌های متعددی از سوء‌استفاده‌های جسمی، عاطفی و جنسی، در چنین نهادهایی منتشر شده است.

پاپ فرانسیس

منبع تصویر، REUTERS

اسناد موجود نشان می‌دهد دانش‌آموزان این مدرسه در معرض شیوع سرخک، سل، آنفلوانزا و سایر بیماری های مسری قرار داشتند و بسیاری جان خود را از دست دادند.

گفته‌های دیروز (دوشنبه ۲۵ ژوئیه) پاپ در ادامه عذرخواهی تاریخی او در ماه آوریل از بومیان کانادا است که گفته بود عملکرد مدارس شبانه‌روزی موجب «درد و شرمساری» او شده است.

منبع تصویر، REUTERS