واگنر نام یک گروه از مزدوران مسلح روسی است که عملیات آن به سراسر جهان گسترش یافته است: از نبرد در خط مقدم جنگ در سوریه تا حفاظت از معادن الماس در جمهوری آفریقای مرکزی. اما این گروه بسیار مخفیانه عمل می‌کند و به همین دلیل ، بررسی آن دشوار بوده است.

حالا بی‌بی‌سی انحصارا به یک لوح کامپیوتری (تبلت) دست یافته که یکی از نفرات واگنر در صحنه عملیات در لیبی جا گذاشته است و اطلاعات بی‌سابقه‌ای در مورد نحوه عملکرد عوامل این گروه در اختیارمان می‌گذارد.

و سرنخ دیگری که در طرابلس به ما داده شده حاوی “صورت خرید” تجهیزات نظامی پیشرفته است که نشان می‌دهد واگنر احتمالاً از حمایت در بالاترین سطوح دولتی برخوردار است هر چند دولت روسیه مرتبا ارتباط این سازمان با دولت یا نهاد دولتی این کشور را انکار کرده است.

یک شب در اوایل ماه فوریه بود که یکی از “رابط‌های” من در لیبی به من در لندن تلفن کرد و خبر فوق‌العاده یافت شدن تبلت در لیبی را به من داد. این یک تبلت سامسونگ بود که در میدان جنگ در غرب لیبی جا مانده بود.

مزدوران روسی در آنجا در حمایت از خلیفه حفتر، ژنرال شورشی لیبیایی، علیه دولت وفاق ملی مورد حمایت سازمان ملل می‌جنگیدند و اعتقاد بر این است که این لوح هنگام عقب نشینی آنان در بهار سال ۲۰۲۰ برجا ماند.

از مدت‌ها پیش گزارش‌هایی حاکی از فعالیت واگنر در لیبی منتشر شده و تصور بر آن بود که فیلم‌های تجسسی که نفرات دولت وفاق ملی در آوریل ۲۰۲۰ گرفته و با بی‌بی‌سی به اشتراک گذاشته شده بود نفرات واگنر را نشان می‌دهد.

اما اطلاعات مستقیم چندانی در این مورد در اختیار ما نبود. گروه واگنر یکی از مخفی‌ترین سازمان‌ها در روسیه است. این سازمان “رسما” وجود ندارد زیرا فعالیت به عنوان مزدور خلاف قوانین روسیه و قوانین بین المللی‌ است. اما اعتقاد بر این است که طی هفت سال گذشته، تا ۱۰ هزار نفر دست‌کم یک قرارداد برای فعالیت به عنوان مزدور با واگنر منعقد کرده‌اند.

ابن تبلت پس از گذراندن مراحل مختلف برای تایید اصالت آن، به لندن آورده شد و بلافاصله در کیسه حفاظتی قرار گرفت تا مانع از ردگیری از راه دور و پاک کردن محتوای آن شود.

قابل توجه اینکه دسترسی به اطلاعات موجود در آن دشوار نبود و من دهها فایل، اعم از دستورالعمل کارگذاری مین ضد نفر و ضد تانک و وسایل انفجاری دست‌ساز و کتابچه های راهنمای مین های ضد نفر و بمب های دست ساز تا تصاویر پهپاد شناسایی را در آن یافتم. در این تبلت چند کتاب هم ذخیره شده بود از جمله کتاب نبرد من نوشته آدولف هیتلر، بازی تاج و تخت و راهنمای شراب سازی.

اما فایل مهم در آن، نقشه‌های عملیاتی بود، لایه‌های متعدد نقشه‌های نظامی از خط مقدم جبهه که همگی به زبان روسی مشخص شده بود. روی نقشه نقاط رنگی خاصی ترسیم شده بود که بیشتر آنها در اطراف منطقه عین زاره در جنوب طرابلس متمرکز بود. اینجا محلی است که نفرات واگنر بین فوریه تا پایان ماه مه سال ۲۰۲۰ با نیروهای دولت وفاق ملی درگیر نبرد بودند.

تصاویری از همین منطقه که توسط پهپاد گرفته شده بود در این تبلت وجود داشت. کلیپ ویدیویی این منطقه را نشان می‌داد که از سکنه خالی شده زیرا همه ساکنان از آن گریخته بودند.

در این تبلت هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که بتواند به شناسایی صاحب آن کمک کند اما بزرگنمایی بیشتر نقشه‌ها نشان داد که روی برخی از نقاط قرمز کلماتی نوشته شده است. لیا، همکارم در بی‌بی‌سی که در مسکو مستقر است و طی چهار سال گذشته در مورد واگنر تحقیق کرده متوجه شد که اینها اسامی رمز است که احتمالا برای همرزمان صاحب تبلت به کار می‌رفته است. لیا این اسامی را با داده‌های منتشر شده توسط یک گروه داوطلب اوکراینی در مورد واگنر و یکی از اسناد سازمان ملل در مورد مزدوران واگنر در لیبی که به بیرون درز کرده بود مقایسه کرد.

On the tablet's map app are red dots and the name "Metla"
توضیح تصویر،  

ما معتقدیم که یکی از نفرات واگنر، در این تبلت که با نام رمز “متلا” ثبت شده، یک روس ۳۶ ساله به نام فدور متلکین از اهالی قفقاز شمالی است. شماره پرسنلی او در واگنر که پایگاه داده‌های گروه اوکراینی منتشر کرده کمتر از ۳۰۰۰ است که نشان می‌دهد که وی احتمالا پنج یا شش سال پیش و در اوایل عملیات واگنر در حمایت از جدایی‌طلبان تحت حمایت روسیه در شرق اوکراین به این گروه ملحق شد. این کشف نشان می‌دهد که مزدوران روسی سیار هستند و بنا به ضرورت، از یک مکان به مکان دیگر منتقل می‌شوند.

Fedor Metelkin
 

تبلت مورد نظر اکنون در یک مکان امن قرار دارد.

این تبلت سرنخ‌های زیادی در مورد هویت یا پیشینه سایر مزدوران به دست نمی‌دهد، اما بی‌بی‌سی از آن زمان به شکلی کم سابقه با دو عضو سابق واگنر تماس گرفته است. آنان به شرط ناشناس ماندن تأیید کردند که بسیاری از کسانی که در اوکراین کار مزدوری را شروع کردند به لیبی برخوردار از درآمد سرشار نفتی رفتند.

یکی از آنها به بی‌بی‌سی گفت که در طول ۱۲ تا ۱۴ ماه عملیات نظامی در لیبی بین سپتامبر ۲۰۱۹ تا ژوئیه ۲۰۲۰، در هر زمان بیش از ۱۰۰۰ تن از نفرات واگنر در لیبی حضور داشتند.

این نفرات سابق واگنر توضیح دادند که مزدوران توسط سازمانی به نام واگنر استخدام نمی‌شوند. استخدام آنان ظاهرا برای قراردادهای کوتاه مدت مثلا به عنوان کارگر سکوهای نفتی یا خدمت در شرکت‌های ارائه خدمات حفاظت صورت می‌گیرد که موسسات صوری متعلق به این سازمان هستند.

قبل از حرکت به محل غیر رسمی آموزش در نزدیکی کراسنودار در جنوب روسیه، که در کنار یک پایگاه ارتش آن کشور قرار دارد، از متقاضیان آزمایش‌های آمادگی جسمی به عمل می‌آید و از آنان بررسی‌های امنیتی صورت می‌گیرد.

این افراد پس از آموزش به خارج از روسیه اعزام می‌شوند با درک این موضوع که اگر کشته شوند، ممکن است واگنر نتواند اجسادشان را به کشورشان بازگرداند.

یکی از نفرات سابق واگنر تأکید کرد که هم خود سازمان و هم تک تک مزدوران عضو آن با انگیزه مالی فعالیت می‌کنند. بی‌بی‌سی می‌داند که اکثر این افراد اهالی شهرهای کوچک و دور از مراکز و شهرهای بزرگ هستند که در آنها فرصت‌های شغلی چندانی وجود ندارد.

یکی از اعضای سابق واگنر که رفقای سابق خود را “وایکینگ‌های امروزی” توصیف می‌کرد، گفت که اعضای واگنر می‌توانند درآمدی تا ده برابر دستمزد معمول در محل سکونت خود کسب کنند.

به گفته او “هر زمان که نوعی درگیری مسلحانه رخ می‌دهد، نفرات واگنر در مورد آن صحبت می‌کنند و می‌گویند ما می‌توانیم به این جنگ برویم، این جنگ می‌تواند فرصتی برای ما باشد زیرا برای آنها، هر قرارداد و هر کشوری، بدون توجه به اینکه چه خصوصیتی دارد، به معنی پول است و نداشتن قرارداد مزدوری، یعنی بی پولی.”

او گفت که بسیاری از عوامل واگنر – از جمله خود او – دارای سابقه کیفری هستند که پیوستن به ارتش را برای آنها دشوار می‌کند.

این عضو سابق واگنر اذعان دارد که در اینکه آنها اسیران جنگی را می‌کشند هیچ تردیدی نیست زیرا “هیچ کس نمی‌خواهد یک دهان اضافی برای خوردن یدک بکشد.”

عضو دیگر واگنر گفت که این سازمان هیچگونه دستور‌العمل و معیار رفتاری برای عوامل خود صادر نمی‌کند.

در روستای اسفیه در لیبی که در این تبلت به عنوان مقر واگنر مشخص شده، با مردی ملاقات کردیم که به ما گفت سه نفر از اعضای خانواده‌اش توسط مردانی که به زبان روسی صحبت می‌کردند کشته شدند.

به گفته دادستان نظامی لیبی که تحت نظر وزارت دفاع فعالیت دارد این قتل‌ها به عنوان جنایات جنگی ثبت شده و در دست بررسی است.

این روستا در ۴۵ کیلومتری جنوب طرابلس واقع شده است و هنگامی که ما در آوریل سال جاری با این مرد -که نام او را ذکر نمی‌کنیم – ملاقات کردیم، او در مورد وقایع بعد از ظهر ۲۳ سپتامبر ۲۰۱۹ با ما سخن گفت.

او گفت که با یک گروه مسلح در جاده برخورد کرد که فورا شروع به تیراندازی هوایی کردند. سپس این افراد او را تا خانه پدری‌اش تعقیب کردند و بعد شش یا هفت مرد خارجی وارد خانه شدند و ساکنان آن را بازرسی کردند و آنها را به قصر بن غشیر در فاصله بیست دقیقه‌ای محل بردند.

به گزارش دولت وفاق ملی، قصر بن غشیر در آن زمان پایگاه واگنر بود. این مرد می‌گوید که چشم و دست او و بستگانش را بسته و سوار کامیون کرده بودند و تا انتقال آنها به یک مزرعه در اسفیه، کامیون چند ساعت راه پیمود.

او گفت که حدود ساعت شش صبح آنها را به یک خانه کوچک در روستا منتقل کردند. بعضی از نفرات مسلح با ماشین از محل رفتند اما دو نفر مسلح به کلاشنیکف همراه آنها نرفتند.

او می‌افزاید: “یکی از آنها اسلحه خود را بیرون آورد. در این لحظه من متوجه منظورش شدم. می‌دانستم که قصد دارد شلیک کند. وقتی شروع به تیراندازی کرد ، من به پهلو افتادم و وانمود کردم مرده‌ام.”

یکی از برادران این مرد هم زنده ماند.

او گفت که در یک فرصت کوتاه، او توانست چهره این افراد را ببیند.

هنگامی که ما تصاویر چند عضو واگنر را که در آن زمان در قصر بن غشیر از آنها عکسبرداری شده بود به این مرد نشان دادیم، او توانست یکی از کسانی را که او و خانواده‌اش را ربوده و کشته بودند شناسایی کند. ما این فرد را شناسایی کرده و می‌دانیم که نامش ولادیمیر آندانوف است.

نفرات ارتش وفاق ملی عکس بدون تاریخی از آندانوف را در حال قدم زدن در اطراف قصر بن غشیر، تنها چند ساعت پس از واقعه قتل در اینترنت منتشر کرده‌اند.

Vladimir Andanov
 

این مرد مظنون به دست داشتن در قتل‌های احتمالی غیرقانونی زندانیان جنگی در جریان درگیری در شرق اوکراین است.

فعالان اوکراینی جدیدترین مکان آندانوف را شمال آفریقا معرفی کرده‌اند اما برخی از کسانی که ادعا می‌کنند دوستان او هستند در شبکه‌های اجتماعی منکر آن هستند که به عنوان عضو واگنر به لیبی رفته و می‌گویند او در خانه‌اش در روسیه زندگی می‌کرده است.

Vladimir Andanov. Board reads: 2016 - ‘The plan. 1. Find and kill everyone’
 

بی‌بی‌سی همچنین اظهارات شمار دیگری از شاهدان کشتارهای غیرنظامیان منتسب به گروه واگنر در لیبی را جمع آوری کرده است. اینها کسانی بودند که به اشتباه وارد خط مقدم جبهه شدند. شواهد نشان می‌دهد که حدود دوازده غیرنظامی در عملیات نفرات واگنر در طرابلس کشته شده‌اند. بر اساس گزارش‌ها ، سه مرد و دو زن هم در خودروهای غیرنظامی هدف تیراندازی تک تیراندازان قرار گرفتند و جان خود را از دست دادند.

یکی از نفرات ارتش وفاق ملی به ما گفت که چهار نفر از همرزمانش از زمان برخورد با نفرات واگنر در دسامبر ۲۰۱۹ مفقود شده‌‌اند.

در کنار نقاط قرمز رنگ روی نقشه‌های تبلت، نقاط سیاه نشاندهنده میراث مرگبار دیگری از حضور واگنر در لیبی است.

بررسی‌های بیشتر نشان داده که این نقاط نشانه محل‌های مین‌گذاری شده توسط واگنر است. بسیاری از برچسب‌ها حاکی اطلاعات در مورد انواع خاصی از مین مانند MON-۵۰ یا OZM است. همچنین مواضع دیگری با اسامی “منطقه مین‌گذاری” “مین‌های کنترل از راه دور” یا “نقاط گسترده” علامتگذاری شده است که به نظر می‌رسد اصطلاحی برای استفاده از تله‌های انفجاری است.

مانند نقاط قرمز، برخی از نقاط سیاه نیز با نام رمز مزدوران برچسب‌گذاری شده و این نشان می‌دهد که محل‌های خاص مین‌گذاری شده زیر نظر آنان قرار داشته است. کلمه متلا – نام رمز فدور متلکین – دوبار برای دو محل در این نقشه ظاهر می‌شود.

تمامی ۳۵ نقطه مین‌گذاری شده روی لوح در منطقه مسکونی عین زاره واقع است.

در این لوح تصاویری از محل‌های مین MON-۵۰-و دو نوع مین دیگر ساخت روسیه و اتحاد شوروی به اسامی POM-۲ و PMN-۲ نیز در این تبلت ذخیره شده است. بر اساس گزارش دیدبان حقوق بشر در سال ۲۰۲۰، این سلاح‌ها قبلا در لیبی دیده نشده بود هر چند این کشور از سال ۲۰۱۱ تحت تحریم تسلیحاتی قرار داشته است.

دادستان نظامی لیبی گفته است که ماموران دولتی به خصوص متوجه استفاده گسترده از مین نوع POM-۲ شده‌اند که خطری جدی را متوجه غیرنظامیانی می‌کند که پس از عقب نشینی نیروهای مخالف، به خانه‌هایشان باز می‌گردند.

بی‌بی‌سی گواهی ساکنان محلی در مورد شمار مین‌ها و تله‌های انفجاری کار گذاشته در مناطق مسکونی را شنیده و عکس‌ها و فیلم‌های گرفته شده از این تجهیزات را دیده است.

ما با یک موسسه خیریه پاکسازی مین که در لیبی فعالیت دارد تماس گرفته و آنان را از محل مین‌گذاری شده توسط مزدوران واگنر مطلع کردیم.

Mines

در حالیکه این تبلت به ما می‌گوید که واگنر چگونه و کجا کار می کند، یک سند جداگانه ۱۰ صفحه‌ای شامل “فهرست خرید” سلاح و تجهیزات این سئوال را مطرح می‌کند که چه کسی تامین کننده بودجه و تدارکات مورد نیاز این سازمان است.

این سند به احتمال زیاد در جریان درگیری‌ها در جنوب طرابلس به دست آمده است و توسط یک منبع امنیتی لیبی در طرابلس، که مشغول تحقیق در مورد حضور واگنر در این کشور است، به طور اختصاصی به بی‌بی‌سی داده شده است.

Document
 

تاریخ این سند ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰ یعنی همان روزی است که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، در کنفرانسی در برلین درباره روند صلح در لیبی شرکت داشت.

ما از کریس کاب، مشاور امور امنیتی، خواستیم این موضوع را برای ما تجزیه و تحلیل کند.

او گفت: “من قویا شک دارم که یک شرکت نظامی خصوصی – اگر واگنر را بتوان چنین نامید – بتواند به این درجه از پشتیبانی که واگنر از آن برخوردار است دست یابد.”

کریس کاب اسمیت گفته است “تیم عملیانی ۶ دارای وسایل نقلیه زیادی است و به نظر می‌رسد نیروی انسانی بسیار بیشتری دارد ، بنابراین احتمالا اصلی‌ترین واحد رزمی با تقریباً ۳۰۰ پرسنل است. آنها ۳۰۰ کلاه ایمنی و ۲۷۰ عینک دید در شب و ۲۷۰ سوار ریل سلاح درخواست کردند. “

او افزود: “این سلاح‌ها در بیشتر موارد از جمله تجهیزات پیشرفته و به روز هستند که در حال حاضر مورد استفاده ارتش روسیه است.”

به گفته او: “برخورداری از این امکانات نه تنها مستلزم دسترسی به بودجه‌ای قابل توجه، بلکه اجازه دسترسی به آخرین فناوری حساس، اگر نه محرمانه، است. به عنوان مثال ، رادارهای Ironia و Sobolyatnik ابزار نسبتاً جدیدی هستند. همانطور که توسط ماموران درخواست کننده اشاره شده، استفاده از بسیاری از این تجهیزات نیاز به یک برنامه آموزشی دارد که در شرایط عملیاتی یک چالش قابل توجه و نشاندهنده پیش‌بینی و برنامه ریزی قبلی مناسب است. “

کریس کاب اسمیت معتقد است که: “[شرکت های خصوصی] شرکت‌هایی مانند بلک واتر و غیره نیز ممکن است برخوردار از حمایت دولت‌ها باشند اما من معتقدم که آنها تجهیزاتی در این مقیاس مانند تانک، خمپاره‌انداز و پهپاد انفجاری قابل هدایت ندارند. “

این کارشناس امنیتی تاکید دارد که “به نظر می رسد واگنر چیزی کمتر یک سازمان غیر رسمی وابسته به ارتش روسیه نیست.”

یک سرنخ در مورد اینکه چه کسی می‌تواند منابع مورد نیاز واگنر حمایت را تامین کند در سند دیگری که به ما ارائه شد دیده می‌شود.

این سند یادداشتی است که برای نیروهای واگنر در موزامبیک به تاریخ نوامبر ۲۰۱۹ ارسال شده و حاوی درخواست تعویض تجهیزات آسیب دیده توسط شرکت اورو پولیس “OOO Evro Polis” است. اورو پولیس یک شرکت روسی برنده قراردادهای توسعه میدان‌های نفت و گاز در سوریه است.

گزارش‌های رسانه‌ای شرکت اورو پولیس را با یووگنی پریگوژین، بازرگان فعال در سنت پترزبورگ، مرتبط می‌دانند. آقای پریگوژین ارتباط خود با اورو پولیس یا واگنر را تکذیب کرده است.

اما در اسناد لیبی، اشارات احتمالی به آقای پریگوژین آمده است. دنیس کوروتکوف، روزنامه نگار روسی که چندین سال در مورد گروه واگنر تحقیق کرده، معتقد است که مخاطب این تقاضاها که از او با نام “مدیر کل” یاد شده همان اقای پریگوژین است.

در هر دو سند، در کنار کلمات “تأیید می‌شود” حروف اول D.U آورده شده و اعتقاد بر این است که اینها حروف اول نام و نام خانوادگی به دمیتری اوتکین است.

گفته می شود آقای اوتکین، چترباز سابق نیروهای ویژه روسیه، بنیانگذار و فرمانده کل گروه واگنر است. او قبلا به دلیل علاقه ادعایی‌اش به آلمان نازی، که آثار ریچارد واگنر، موسیقیدان آلمانی را تبلیغ می‌کرد، با نام “واگنر” شناخته می‌شد.

Dmitry Utkin
 

اکنون اعتقاد بر این است که نام رمز او “نهم” است و در هر دو سند، شکل “۹” و کلمه “نهم” را می‌بینیم.

بی‌بی‌سی سعی کرد با دمیتری اوتکین تماس بگیرد اما پاسخی از او دریافت نکرده است.

به گفته یکی از اعضای سابق واگنر که بی‌بی‌سی با او صحبت کرده، گفته است که نفرات واگنر هرگز در مورد اشخاص و منابع مالی حمایت از سازمان صحبت نمی‌کنند.

او می‌گوید: “وضعیت مثل ماجراهای هری پاتر است که در آن ولدمورت نامی است که هرگز با صدای بلند به زبان آورده نمی‌شود. این یک تابو است که منافع صحبت در مورد آن به خطراتش نمی‌ارزد چون ممکن است شخص با دماغ شکسته دو هفته در یک کانتینر فلزی حبس شود.”

یووگنی پریگوژین در بیانیه‌ای برای بی‌بی‌سی قاطعانه اعلام کرد که هیچ پیوندی با اورو پولیس و واگنر ندارد.

او گفت: “من در مورد نقض حقوق بشر در لیبی توسط روس‌ها چیزی نشنیده‌ام و مطمئن هستم که این یک دروغ محض است.” او افزوده است: “توصیه من به شما این است که بر اساس واقعیات کار کنید نه با احساسات روس ستیزانه.”

او همچنین تاکید کرده که کسی به نام آقای اوتکین را نمی‌شناسد.

در نوامبر ۲۰۱۸، ژنرال شورشی لیبیایی خلیفه حفتر از مسکو دیدن کرد. تصاویر سفر نشان می‌دهد که آقای پریگوژین در جلسه او با مقامات وزارت دفاع روسیه حضور دارد.

Evgeny Prigozhin (second from right)

در ژانویه ۲۰۲۰ ، از آقای پوتین پرسیده شد که آیا روس‌هایی در لیبی می‌جنگند؟ او پاسخ داد: “اگر شهروندان روسی در آنجا باشند، آنها نماینده علایق دولت روسیه نیستند و از دولت روسیه پولی دریافت نمی‌کنند.”

هنگامی که ما برای اظهار نظر در مورد این گزارش با وزارت خارجه روسیه تماس گرفتیم، آنان ما را به بیانیه‌ها و اظهارات قبلی مقامات روسیه ارجاع دادند

در گزارش وزارت خارجه روسیه آمده است که “اطلاعات مربوط به حضور نفرات واگنر در لیبی بیشتر بر اساس مطالب جعلی ساخته شده و هدف از آن بی‌اعتبار کردن سیاست دولت روسیه در لیبی است. روسیه تمام تلاش خود را برای استقرار آتش‌بس با دوام و حل سیاسی بحران لیبی به کار می‌گیرد.”

حضور واگنر برای اولین بار در درگیری‌های شرق اوکراین در سال ۲۰۱۴ گزارش شد که در کنار شرکت‌های نظامی خصوصی و واحدهای داوطلبان در عملیات حمایت از از جدایی طلبان حامی روسیه شرکت داشت. اما عملیات آن علیه گروه دولت اسلامی در سوریه در سال ۲۰۱۶ بود که باعث شهرت بیشتر این سازمان شد.

واگنر در پالمیرا، سوریه، سال ۲۰۱۶. منبع گروه تلگرام برای جامعه مزدوران مسلح

پرونده شکایت یک خانواده سوری اینک به جریان افتاده که هدف از آن مجبور کردن مقامات روسی به تحقیق درباره جنگجویان واگنر است که براساس این دادخواست، در سال ۲۰۱۷ یک مرد سوری را کشتند.

دو ویدیوی بارگذاری شده در اینترنت نشان می‌دهد که افرادی که به روسی صحبت می‌کردند این فرد را اول شکنجه دادند و بعد گردنش را زدند. روی جنازه این مرد کلماتی با خط سیریلیک – خط مورد استفاده زبان روسی – دیده می‌شد.

فعالیت واگنر در جمهوری آفریقای مرکزی هم ادامه دارد. سه سال پیش، سه روزنامه‌نگار روسی که در مورد دخالت واگنر در این کشور تحقیق می‌کردند، به گلوله بسته شدند.

گزارش شده است که این گروه در دیگر کشورهای آفریقایی از جمله چاد نیز فعالیت دارد.

یک عضو مجلس نمایندگان لیبی می‌گوید: “این گروه بخشی از سیاست رقابت بزرگ روسیه در جهان است. روس‌ها فقط بر سر لیبی رقابت نمی‌کنند، بلکه بر سر تصمیم‌گیری بین‌المللی در مورد آفریقا و کل جهان رقابت می‌کنند.”

در مورد حضور واگنر در لیبی ، این تبلت با صفحه ترک خورده آن نور جدیدی بر زوایای تاریک عملیات مخفی این سازمان در این کشور می‌تابد و ماجراهای مختلفی از جابجایی نیروها گرفته تا تهاجم به مناطق غیرنظامی را نشان می‌دهد.

ممکن است صاحب این تبلت و همرزمانش حالا از مکان‌هایی که روی نقشه‌ها دیده می‌شود دور شده باشند، اما شهادت غیرنظامیان و شواهد در دسترس نشان می‌دهد که با وجود آتش‌بس در لیبی، مزدوران هنوز در این کشور هستند و تلاش‌های صلح را به مخاطره می‌اندازند.

Mines،
 

Document

تاریخ این سند ۱۹ ژانویه ۲۰۲۰ یعنی همان روزی است که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، در کنفرانسی در برلین درباره روند صلح در لیبی شرکت داشت.

ما از کریس کاب، مشاور امور امنیتی، خواستیم این موضوع را برای ما تجزیه و تحلیل کند.

او گفت: “من قویا شک دارم که یک شرکت نظامی خصوصی – اگر واگنر را بتوان چنین نامید – بتواند به این درجه از پشتیبانی که واگنر از آن برخوردار است دست یابد.”

کریس کاب اسمیت گفته است “تیم عملیانی ۶ دارای وسایل نقلیه زیادی است و به نظر می‌رسد نیروی انسانی بسیار بیشتری دارد ، بنابراین احتمالا اصلی‌ترین واحد رزمی با تقریباً ۳۰۰ پرسنل است. آنها ۳۰۰ کلاه ایمنی و ۲۷۰ عینک دید در شب و ۲۷۰ سوار ریل سلاح درخواست کردند. “

او افزود: “این سلاح‌ها در بیشتر موارد از جمله تجهیزات پیشرفته و به روز هستند که در حال حاضر مورد استفاده ارتش روسیه است.”

به گفته او: “برخورداری از این امکانات نه تنها مستلزم دسترسی به بودجه‌ای قابل توجه، بلکه اجازه دسترسی به آخرین فناوری حساس، اگر نه محرمانه، است. به عنوان مثال ، رادارهای Ironia و Sobolyatnik ابزار نسبتاً جدیدی هستند. همانطور که توسط ماموران درخواست کننده اشاره شده، استفاده از بسیاری از این تجهیزات نیاز به یک برنامه آموزشی دارد که در شرایط عملیاتی یک چالش قابل توجه و نشاندهنده پیش‌بینی و برنامه ریزی قبلی مناسب است. “

کریس کاب اسمیت معتقد است که: “[شرکت های خصوصی] شرکت‌هایی مانند بلک واتر و غیره نیز ممکن است برخوردار از حمایت دولت‌ها باشند اما من معتقدم که آنها تجهیزاتی در این مقیاس مانند تانک، خمپاره‌انداز و پهپاد انفجاری قابل هدایت ندارند. “

این کارشناس امنیتی تاکید دارد که “به نظر می رسد واگنر چیزی کمتر یک سازمان غیر رسمی وابسته به ارتش روسیه نیست.”

یک سرنخ در مورد اینکه چه کسی می‌تواند منابع مورد نیاز واگنر حمایت را تامین کند در سند دیگری که به ما ارائه شد دیده می‌شود.

این سند یادداشتی است که برای نیروهای واگنر در موزامبیک به تاریخ نوامبر ۲۰۱۹ ارسال شده و حاوی درخواست تعویض تجهیزات آسیب دیده توسط شرکت اورو پولیس “OOO Evro Polis” است. اورو پولیس یک شرکت روسی برنده قراردادهای توسعه میدان‌های نفت و گاز در سوریه است.

گزارش‌های رسانه‌ای شرکت اورو پولیس را با یووگنی پریگوژین، بازرگان فعال در سنت پترزبورگ، مرتبط می‌دانند. آقای پریگوژین ارتباط خود با اورو پولیس یا واگنر را تکذیب کرده است.

اما در اسناد لیبی، اشارات احتمالی به آقای پریگوژین آمده است. دنیس کوروتکوف، روزنامه نگار روسی که چندین سال در مورد گروه واگنر تحقیق کرده، معتقد است که مخاطب این تقاضاها که از او با نام “مدیر کل” یاد شده همان اقای پریگوژین است.

در هر دو سند، در کنار کلمات “تأیید می‌شود” حروف اول D.U آورده شده و اعتقاد بر این است که اینها حروف اول نام و نام خانوادگی به دمیتری اوتکین است.

گفته می شود آقای اوتکین، چترباز سابق نیروهای ویژه روسیه، بنیانگذار و فرمانده کل گروه واگنر است. او قبلا به دلیل علاقه ادعایی‌اش به آلمان نازی، که آثار ریچارد واگنر، موسیقیدان آلمانی را تبلیغ می‌کرد، با نام “واگنر” شناخته می‌شد.

Dmitry Utkin

اکنون اعتقاد بر این است که نام رمز او “نهم” است و در هر دو سند، شکل “۹” و کلمه “نهم” را می‌بینیم.

بی‌بی‌سی سعی کرد با دمیتری اوتکین تماس بگیرد اما پاسخی از او دریافت نکرده است.

به گفته یکی از اعضای سابق واگنر که بی‌بی‌سی با او صحبت کرده، گفته است که نفرات واگنر هرگز در مورد اشخاص و منابع مالی حمایت از سازمان صحبت نمی‌کنند.

او می‌گوید: “وضعیت مثل ماجراهای هری پاتر است که در آن ولدمورت نامی است که هرگز با صدای بلند به زبان آورده نمی‌شود. این یک تابو است که منافع صحبت در مورد آن به خطراتش نمی‌ارزد چون ممکن است شخص با دماغ شکسته دو هفته در یک کانتینر فلزی حبس شود.”

یووگنی پریگوژین در بیانیه‌ای برای بی‌بی‌سی قاطعانه اعلام کرد که هیچ پیوندی با اورو پولیس و واگنر ندارد.

او گفت: “من در مورد نقض حقوق بشر در لیبی توسط روس‌ها چیزی نشنیده‌ام و مطمئن هستم که این یک دروغ محض است.” او افزوده است: “توصیه من به شما این است که بر اساس واقعیات کار کنید نه با احساسات روس ستیزانه.”

او همچنین تاکید کرده که کسی به نام آقای اوتکین را نمی‌شناسد.

در نوامبر ۲۰۱۸، ژنرال شورشی لیبیایی خلیفه حفتر از مسکو دیدن کرد. تصاویر سفر نشان می‌دهد که آقای پریگوژین در جلسه او با مقامات وزارت دفاع روسیه حضور دارد.

Evgeny Prigozhin (second from right)
ووگنی پریگوژین، دوم از راست، در جلسه وزارت دفاع روسیه

در ژانویه ۲۰۲۰ ، از آقای پوتین پرسیده شد که آیا روس‌هایی در لیبی می‌جنگند؟ او پاسخ داد: “اگر شهروندان روسی در آنجا باشند، آنها نماینده علایق دولت روسیه نیستند و از دولت روسیه پولی دریافت نمی‌کنند.”

هنگامی که ما برای اظهار نظر در مورد این گزارش با وزارت خارجه روسیه تماس گرفتیم، آنان ما را به بیانیه‌ها و اظهارات قبلی مقامات روسیه ارجاع دادند

در گزارش وزارت خارجه روسیه آمده است که “اطلاعات مربوط به حضور نفرات واگنر در لیبی بیشتر بر اساس مطالب جعلی ساخته شده و هدف از آن بی‌اعتبار کردن سیاست دولت روسیه در لیبی است. روسیه تمام تلاش خود را برای استقرار آتش‌بس با دوام و حل سیاسی بحران لیبی به کار می‌گیرد.”

حضور واگنر برای اولین بار در درگیری‌های شرق اوکراین در سال ۲۰۱۴ گزارش شد که در کنار شرکت‌های نظامی خصوصی و واحدهای داوطلبان در عملیات حمایت از از جدایی طلبان حامی روسیه شرکت داشت. اما عملیات آن علیه گروه دولت اسلامی در سوریه در سال ۲۰۱۶ بود که باعث شهرت بیشتر این سازمان شد.

واگنر در پالمیرا، سوریه، سال ۲۰۱۶. منبع گروه تلگرام برای جامعه مزدوران مسلح
واگنر در پالمیرا، سوریه، سال ۲۰۱۶. منبع گروه تلگرام برای جامعه مزدوران مسلح

پرونده شکایت یک خانواده سوری اینک به جریان افتاده که هدف از آن مجبور کردن مقامات روسی به تحقیق درباره جنگجویان واگنر است که براساس این دادخواست، در سال ۲۰۱۷ یک مرد سوری را کشتند.

دو ویدیوی بارگذاری شده در اینترنت نشان می‌دهد که افرادی که به روسی صحبت می‌کردند این فرد را اول شکنجه دادند و بعد گردنش را زدند. روی جنازه این مرد کلماتی با خط سیریلیک – خط مورد استفاده زبان روسی – دیده می‌شد.

فعالیت واگنر در جمهوری آفریقای مرکزی هم ادامه دارد. سه سال پیش، سه روزنامه‌نگار روسی که در مورد دخالت واگنر در این کشور تحقیق می‌کردند، به گلوله بسته شدند.

گزارش شده است که این گروه در دیگر کشورهای آفریقایی از جمله چاد نیز فعالیت دارد.

یک عضو مجلس نمایندگان لیبی می‌گوید: “این گروه بخشی از سیاست رقابت بزرگ روسیه در جهان است. روس‌ها فقط بر سر لیبی رقابت نمی‌کنند، بلکه بر سر تصمیم‌گیری بین‌المللی در مورد آفریقا و کل جهان رقابت می‌کنند.”

در مورد حضور واگنر در لیبی ، این تبلت با صفحه ترک خورده آن نور جدیدی بر زوایای تاریک عملیات مخفی این سازمان در این کشور می‌تابد و ماجراهای مختلفی از جابجایی نیروها گرفته تا تهاجم به مناطق غیرنظامی را نشان می‌دهد.

ممکن است صاحب این تبلت و همرزمانش حالا از مکان‌هایی که روی نقشه‌ها دیده می‌شود دور شده باشند، اما شهادت غیرنظامیان و شواهد در دسترس نشان می‌دهد که با وجود آتش‌بس در لیبی، مزدوران هنوز در این کشور هستند و تلاش‌های صلح را به مخاطره می‌اندازند