«تغییر دکترین هسته‌ای» جمهوری اسلامی؛ تهدید عملی یا اظهار نیاز از روی نگرانی؟

4

I

تهدیدات اخیر مقام‌های جمهوری اسلامی از جمله کمال خرازی در ایجاد تغییر در دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی بیش از آن که ما‌به‌ازای عملی داشته باشد، ناشی از نوعی نگرانی و نیز نیاز به شکستن تحریم‌ها است. برای جمهوری اسلامی دستیابی به بازدارندگی مبتنی بر بمب اتمی با مشکلات و ملاحظات متعددی همراه است، ضمن این‌که در صورت عملی‌شدن تهدید، این «بازدارندگی» بیش از آن معیوب است که بتواند مصونیت مطمئنی ایجاد کند.

از مرداد ۱۳۸۱ که فعالیت‌های هسته‌ای ایران در تأسیسات نطنز و تأسیسات آب سنگین اراک فاش شد، سیاست مقامات جمهوری اسلامی که بنا بر گفته‌های رفسنجانی از همان دو سال بعد از انقلاب ایدهٔ ایجاد امکان برای تولید بمب هسته‌ای را دنبال می‌کرده‌اند، همواره انکار هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای بوده است. لورفتن سایت فردو در دل کوه هم همچنان با همین انکار همراه شده است.

آیت‌الله خامنه‌ای بارها در سخنرانی‌های خود گفته است که «ادعاهای غرب» دربارهٔ اهداف برنامه هسته‌ای ایران صحت ندارد و حتی در سال‌های اخیر دستیابی به سلاح هسته‌ای را «با اصول اعتقادی نظام جمهوری اسلامی» ناهمخوان خوانده و آن را «حرام» خوانده است.

او بارها گفته است که «به کار بردن» وسائل کشتار جمعی از جمله بمب اتم «حرام» است.

این اظهارات اما مانع از آن نبوده که به‌رغم مبهم‌بودن زمینهٔ کاربرد صنعتی اورانیوم غنی‌شده در مقیاس وسیع و با وجود تأمین سوخت تنها نیروگاه هسته‌ای ایران (بوشهر) توسط روسیه، از هرگونه تلاش و تقلا برای حفظ ظرفیت غنی‌سازی در ایران صرف‌نظر شود.