با پایان یافتن مراسم تنفیذ حکم سیزدهمین دوره ریاست‌جمهوری در ایران پروازها از سر گرفته شد و وضعیت چندین فرودگاه در اطراف تهران پس از چند ساعت وقفه به حالت عادی برگشت. طرفداران ابراهیم رئیسی در شبکه‌های اجتماعی با هشتگ “تنفیذ امید” آغاز به کار او در مسند رئیس دولت را جشن گرفته‌اند و با اشاره به “پایان روحانی” بر طبل شادانه می‌کوبند. این کاربران با تکرار جملات آیت‌الله خامنه‌ای و ابراهیم رئیسی در این مراسم و تاکید چندباره بر “مساله مردمی بودن” آغاز دورانی جدید را نوید می‌دهند.

گمانه‌زنی بر سر ترکیب کابینه

از جمله سخنان آیت‌الله‌ خامنه‌ای در مراسم تنفیذ که توجه کاربران و ناظران را جلب کرد درخواست او از دولت و مجلس ایران و اشاره به ضرورت “تشکیل فوری دولت جدید” است.

بعضی از کاربران می‌گویند با این اشاره صریح، “تایید سریع و بی‌مساله” کابینه پیشنهادی دولت سیزدهم “با رای بالای مجلس محتمل است.”

همزمان بر سر چینش وزرای کلیدی کابینه آتی و نام‌های مطرح‌شده برای پست معاون اولی ریاست جمهوری گمانه‌زنی‌های بسیاری در جریان است؛ امری که شاید حکایت از کشاکش جناح‌های حامی رئیسی دارد که بر سر سهم گرفتن از قدرت در دولت جدید چانه‌زنی می‌کنند.

اما گروهی از مخالفان ابراهیم رئیسی دیگر از کاربران با اشاره به کاهش مشارکت واجدان شرایط در این دوره از انتخابات و فیلترهای شورای نگهبان که به عقیده بسیاری میدانی بی رقیب برای ابراهیم رئیسی فراهم آورد، به کنایه می‌‌گویند که “رئیسی و خامنه‌ای جوری حرف می‌زنند که انگار واقعا او منتخب مردم است.”

فن بیان، کلمات و جمله‌بندی‌های ابراهیم رئیسی دوباره مورد توجه کاربرانی قرار گرفته که مراسم را تماشا می‌کردند. دسته‌ای می‌گویند که او “خطیب متبحری نیست.”

پیشینه گریزناپذیر

سازمان گزارشگران بدون مرز در توییتی ضمن ابراز تاسف از حکم “انتصاب” ابراهیم رئیسی از سوی آیت‌الله خامنه‌ای نوشته است که “از امروز ابراهیم رئیسی عضو هیأت مرگ و متهم به «جنایت علیه بشریت» به شکل رسمی رئیس جمهوری اسلامی ایران شد.”

ابراهیم رئیسی به عنوان نماینده دادستان تهران عضو هیاتی قضایی از مسئولان صدور احکام اعدام‌های تابستان ۱۳۶۷ بوده است.

همچنین وزارت خارجه اسرائیل با لقب “قصاب تهران” از ابراهیم رئیسی یاد کرده و به اعزام انریکه مورا، دیپلمات ارشد به عنوان نماینده اتحادیه اروپا در مراسم تحلیف که قرار است در روز پنج‌شنبه برگزار شود اعتراض کرده و آن را تصمیمی نادرست و سئوال‌برانگیز توصیف کرده است.

کرونا؛ غایب بزرگ مراسم تنفیذ

مهمانان مراسم تنفیذ یکی از موضوعات مورد توجه کاربران در شبکه‌های اجتماعی بود. محمد خاتمی و محمود احمدی‌نژاد، روسای جمهور پیشین ایران در این مراسم حضور نداشتند و بعضی از ناظران به چینش مهمانان و محل نشستن چهره‌هایی چون علی لاریجانی، سعید جلیلی در میانه مجلس و حسن خمینی در ردیف‌های جلو اشاره کرده بودند.

اما موضوع کرونا غایب بزرگ مراسم تنفیذ امروز بود؛ آنهم در زمانی که بدون کارزار و دعوتی، هشتگ کرونا ترند اول شبکه‌های اجتماعی در ایران بود. با اینکه رعایت فاصله اجتماعی میان حاضران در تصاویر تلویزیونی مشهود بود و ابراهیم رئیسی سخنان کوتاه خود را با ابراز تاسف از “سلب توفیق بوسیدن دست” آیت‌الله خامنه‌ای به دلیل رعایت پروتکل‌های کرونا آغاز کرد اما نه او و نه آیت‌الله خامنه‌ای در سخنان‌شان اشاره‌ای به چالش‌های این بیماری نکردند که بنابه اعلام یکی از مقامات بهداشتی ایران “روزانه جان ۷۰۰ – ۸۰۰ نفر را می‌‌گیرد.”

بسیاری از کابران به روند کند واکسیناسیون کرونا در ایران انتقاد می‌کنند و با اشاره یکپارچگی حکومت و قوای سه گانه، خطاب به حکومت می‌گویند که “دیگر دست از لجبازی بردارید و با خیال راحت واکسن وارد کنید.”

پیشتر آیت‌الله خامنه‌ای در حکمی انتقادبرانگیز واردات واکسن‌های آمریکایی و اروپایی کرونا به ایران را ممنوع اعلام کرد. این موضوع که یکی از دلایل اصلی کندی روند واکسیناسیون در ایران برشمرده می‌شود موجب شده تا ایران یکی از پایین‌ترین آمار‌های واکسیناسیون جمعیت را در جهان رقم بزند.

ابراز تاسف ابراهیم رئیسی از “سلب توفیق بوسیدن دست” آیت‌الله خامنه‌ای ، واکنش بسیاری از کاربران را برانگیخته است. گروهی با اشاره به نقل قول‌هایی از رهبران انقلاب ۵۷ پرسیده‌اند که “مگر برای پایان دادن به این دستبوسی‌ها انقلاب نکردیم؟”

سفره، معیشت، تحریم

آقای رئیسی در مراسم تنفید از جمله به تحریم و مذاکره هم اشاره کرد و گفت: “ما دنبال رفع تحریم هستیم ولی زندگی مردم را شرطی نمی‌کنیم. اقتصاد و معیشت را به مذاکره و رفع تحریم گره نمی‌زنیم.”

بعضی از ناظران این سخنان را انتقاد مستقیم از مشی دولت روحانی در مذاکرات برجام دانسته و با این شعار انتخاباتی حسن روحانی مقایسه کرده‌اند که در جریان مناظره‌ها گفت: “هم سانتریفیوژ باید بچرخد، هم چرخ زندگی مردم.”

پرونده‌ها و کارنامه‌ها

گروهی از کاربران در این چند روز فرصت را برای بررسی کارنامه روحانی و دولت او مناسب دیده‌اند؛ در این میان چگونگی کنترل کرونا و تاخیر در واکسیناسیون، سرکوب مرگبار اعتراض‌ها به ویژه آبان ۹۸، و سقوط شدید ارزش ریال را از جمله نکات منفی برجسته در کارنامه دولت دوازدهم می‌دانند.

اما از دیگر سو گروهی از حامیان حسن روحانی به طرح احیای دریاچه ارومیه و توسعه پهنای باند، زیرساخت‌های اینترنت و “مقاومت در برابر محدودتر کردن دسترسی به جریان آزاد اینترنت” مانند “طرح صیانت” در دولت او اشاره می‌کنند؛ هر چند که عملکرد وزارت ارتباطات و نمایندگان دولت روحانی در نهادهای “بالادستی” تصمیم‌گیرنده برای قطع اینترنت به هنگام اعتراض‌های خیابانی هم محل اعتراض بسیاری از منتقدان حکومت ایران است.