جیدی ونس: تصمیم با ایران است که آیا میخواهد توافق آتشبس شکننده بر سر لبنان «از هم بپاشد» یا نه
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه از ایران خواست که اجازه ندهد توافق آتشبس شکننده بهخاطر حملات اسرائیل به لبنان از هم بپاشد؛ آن هم تنها چند روز پیش از آنکه وی قرار است سرپرستی گفتگوها با تهران در پاکستان را بر عهده بگیرد.
در حالی که طرف ایرانی گفته است که برقراری آتشبس در لبنان شرط اصلی پایان دادن به جنگ خاورمیانه است، ونس گفت که به باور او یک «سوءتفاهم موجه» رخ داده است.
او در گفتوگو با خبرنگاران در مجارستان گفت: «اگر ایران بخواهد این مذاکرات را… بهخاطر لبنان، که هیچ ارتباطی به آنها ندارد و ایالات متحده هم هرگز نگفته بخشی از آتشبس است، به شکست بکشاند، این در نهایت انتخاب خودشان است.»
آقای ونس در گفتوگو با خبرنگاران در بوداپست افزود: «فکر میکنم این موضوع ناشی از یک سوءتفاهم واقعی است. به نظر میرسد ایرانیها فکر میکردند آتشبس شامل لبنان هم میشود، در حالی که چنین نبود.»
او اضافه کرد موضع آمریکا این بوده که آتشبس بر ایران و متحدان آمریکا، از جمله اسرائیل و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، متمرکز باشد.
این موضع با اظهارات شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، که یکی از میانجیهای اصلی در گفتوگوهای آتشبس میان آمریکا و ایران است، در تضاد است؛ او گفته بود این آتشبس شامل لبنان نیز خواهد شد.
یک روز پس از آنکه واشینگتن و تهران بر سر یک آتشبس دوهفتهای توافق کردند، اسرائیل سنگینترین حملات خود را به لبنان از زمان پیوستن گروه شبهنظامی حزبالله به جنگ در اوایل مارس، انجام داد، حتی در شرایطی که این گروه همسو با ایران طبق آتشبس دوهفتهای میان آمریکا و ایران، حملات خود را متوقف کرده بود. طبق اعلام وزارت بهداشت لبنان، این حملات بیش از ۲۵۰ کشته و صدها زخمی بر جای گذاشت.
با این حال، ونس گفت که اسرائیلیها پیشنهاد دادهاند که خویشتنداری نشان دهند. او اشاره کرد: «اسرائیلیها… در واقع پیشنهاد دادهاند که صادقانه بگویم، در لبنان کمی مراعات کنند، زیرا میخواهند مطمئن شوند که مذاکرات ما موفقیتآمیز خواهد بود.»
معاون رئیسجمهور آمریکا هشدار داد که رئیسجمهور دونالد ترامپ انتظار دارد ایران به وعدۀ خود مبنی بر باز نگه داشتن تنگۀ هرمز برای عبور و مرور نفتکشها پایبند بماند. ونس اضافه کرد: «صراحتاً اگر آنها زیر قولشان بزنند، با پیامدهای جدی روبهرو خواهند شد.»
کاخ سفید پیشتر اعلام کرده بود که ونس قرار است سرپرستی یک تیم مذاکرهکننده شامل استیو ویتکاف، فرستادۀ ویژه، و جرد کوشنر، داماد ترامپ، را برای گفتگوهای حضوری با ایران در روز شنبه در اسلامآباد بر عهده بگیرد.
در همین حال، اسرائیل روز چهارشنبه لبنان را هدف سنگینترین حملات خود تا به امروز قرار داد که صدها کشته بر جای گذاشت و با تهدید به تلافی از سوی ایران روبهرو شد؛ ایران اعلام کرد که این حملات توافق آتشبسی را که یک روز قبل با ایالات متحده بر سر آن توافق شده بود، نقض کرده است.
اسرائیل و ایالات متحده اما هر دو اعلام کردهاند که آتشبس دوهفتهای شامل لبنان نمیشود و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که حملات ادامه خواهد یافت.
ایران و ایالات متحده در این میان، برنامههای کاملاً متفاوتی را برای گفتگوهایی که هدف آن دستیابی به صلح پایدارتر در منطقه است، ارائه کردهاند. این گفتگوها که قرار است روز شنبه در پاکستان برگزار شود، با حضور جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، انجام خواهد شد.
مکرون: لبنان را نیز در آتشبسی که با ایران حاصل شده بگنجانید
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، روز چهارشنبه گفت از همتایان آمریکایی و ایرانی خود، دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان، خواسته است لبنان را نیز در آتشبسی که با ایران حاصل شده بگنجانند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، پس از گفتوگو با هر دو رهبر نوشت: «ابراز امیدواری کردم که آتشبس از سوی همه طرفهای درگیر، در تمام مناطق رویارویی، از جمله لبنان، بهطور کامل رعایت شود.»
مکرون افزود این موضوع «شرطی ضروری برای معتبر و پایدار بودن آتشبس» است.
امارات خواستار شفافسازی در مورد آتشبس و پرداخت غرامت توسط ایران شد
امارات متحده عربی روز چهارشنبه اعلام کرد که ایران باید خسارات ناشی از حملات خود به خلیج فارس را جبران کند و افزود که بهدنبال شفافسازی دربارهٔ این است که آتشبس چگونه تضمین خواهد کرد که تهران خصومتها را متوقف کرده و تنگه هرمز را بازگشایی کند.
در طول بیش از یک ماه جنگ، ایران در پاسخ به حملات آمریکا و اسرائیل به کشورهای خلیج فارس حمله کرد و بیش از هر کشور دیگری امارات متحده عربی را هدف قرار داد.
وزارت امور خارجه امارات متحده عربی در بیانیهای اعلام کرد که این کشور «بهدنبال شفافسازی بیشتر دربارهٔ مفاد این توافق است تا از تعهد کامل ایران به توقف فوری تمامی خصومتها در منطقه و بازگشایی کامل و بدون قید و شرط تنگه هرمز اطمینان حاصل شود.»
این وزارتخانه افزود که حملات ایران «نیازمند اتخاذ موضعی قاطع است، از جمله اطمینان از اینکه ایران پاسخگو بوده و بهطور کامل مسئول خسارات و پرداخت غرامت باشد.»
حملات ایران زندگی در منطقهای را که مدتها بهعنوان پناهگاهی امن در خاورمیانهای پرتنش دیده میشد، مختل کرد؛ این حملات علاوه بر داراییهای آمریکا، زیرساختهای غیرنظامی از جمله فرودگاهها، زیرساختهای انرژی و همچنین اماکن شاخص، بنادر، هتلها و مناطق مسکونی را نیز هدف قرار داد.
امارات متحده عربی خواستار رسیدگی به «طیف کامل تهدیدات ایران از جمله توانمندیهای هستهای، موشکهای بالستیک، پهپادها» و نیروهای نیابتی آن شد و همچنین تأکید کرد که باید «تهدیدات علیه آزادی کشتیرانی، همچنین جنگ اقتصادی و دزدی دریایی در تنگه هرمز» پایان یابد.
حملات ایران پس از سالها تنشزدایی میان دشمنان سابق، روابط بین کشورهای خلیج فارس و جمهوری اسلامی را تیره کرده است.
این تحولات همچنین امارات متحده عربی را به اتخاذ موضعی تندتر در قبال ایران سوق داده است؛ بهطوریکه سفیر خود را از جمهوری اسلامی فراخوانده و سفارت خود در آنجا را تعطیل کرده است.
این در حالی است که برخی رسانههای نزدیک به حکومت ایران میگویند حملات به جزیره لاوان بعد از آغاز آتشبس توسط جنگندههای اماراتی انجام شد. تهران و ابوظبی درباره این گزارشها به شکل رسمی اظهارنظر نکردهاند.
