دادستانی سوئد کیفرخواست حمید نوری متهم به مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی در تابستان سال ۱۳۶۷ را صادر کرد.

حمید نوری ۱۸ آبان ۱۳۹۸ (نهم نوامبر ۲۰۱۹) به ظن دخالت در کشتار زندانیان سیاسی در تابستان سال ۱۳۶۷، به محض ورود به فرودگاه استکهلم بازداشت شد.

اکنون دادستانی سوئد حمید نوری ۶۰ ساله را به نقض فاحش قوانین بین‌المللی و قتل عمد متهم کرده و در بیانیه خود درباره کیفرخواست، به کشتار زندانیان سیاسی مجاهد و چپ اشاره کرده است.

کیفرخواست تعداد شاکیان را مشخص نکرده اما گفته شده اظهارات شاکیان، شاهدان و نظر کارشناسان امر از سراسر دنیا در محاکمه شنیده خواهد شد.

بنا بر کیفرخواست، اتهام مربوط به زندانیان چپ که بر اساس ارتداد از اسلام اعدام شدند (۲۷ آگوست تا ۶ سپتامبر ۱۹۸۸) با جرم کیفری “قتل عمد” مورد پیگرد قرار می‌گیرد.

پیش‌بینی می‌شود دادگاه رسیدگی به اتهام‌های حمید نوری از ۱۰ اوت (۱۹ مرداد) آغاز شود و تا آوریل سال ۲۰۲۲ ادامه داشته باشد.

این نخستین باری است که یکی از متهمان به کشتار زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ در دادگاهی محاکمه می‌شود.

تصویر ویزای ورود حمید نوری به اروپا؛ او اکنون به ظن دست داشتن در کشتار ۶۷ در سوئد در بازداشت است
تصویر ویزای ورود حمید نوری به اروپا؛ او اکنون به ظن دست داشتن در کشتار ۶۷ در سوئد در بازداشت است

ایرج مصداقی از شاهدان دادگاه که از نخستین روز در پرونده نقش داشت به بی‌بی‌سی فارسی گفت: “صدور کیفرخواست از سوی دادستان سوئد نشان می‌دهد که ما توانستیم دستگاه قضایی سوئد را مجاب کنیم حمید نوری در جنایت علیه بشریت مشارکت داشته است و آنچه در ۲۱ ماه گذشته مطرح کردیم حقیقت داشته و دادستان مجاب شده که ما اسناد و مدارک کافی داریم”.

آقای مصداقی همچنین ابراز امیدواری کرده که صدور کیفرخواست برای حمید نوری زمینه‌ای برای پیگرد حقوقی ابراهیم رئیسی نیز فراهم کند.

آقای رئیسی که تا چندی دیگر کار خود را به عنوان رئیس جمهوری ایران آغاز می‌کند، جزو “هیات مرگی” دانسته می‌شود که با دستور آیت‌الله خمینی حکم اعدام هزاران زندانی سیاسی را صادر کرد.

تمدید قرار بازداشت “حمید نوری” در سوئد بازتاب بین‌المللی و رسانه‌ای داشت و اگنس کالامارد، گزارشگر ویژه اعدام‌های فراقانونی سازمان ملل گفت: “این اولین گام مهم در اجرای عدالت برای اعدام‌های سال ۱۳۶۷ است”.

پیشتر حسن نوروزی، سخنگوی کمیسیون قضائی مجلس ایران گفته بود: “ما چنین شخصی نداریم که سال ۶۷ دادیار باشد و امروز او را دستگیر کرده باشند”.

حمید نوری کیست؟

بنابر شهادت‌ها و کتاب‌های منتشر شده از خاطرات زندانیان سیاسی “حمید نوری” با نام مستعار “عباسی” در زمان اعدام‌ها دادیار زندان گوهردشت بوده است.

گفته می‎‌شود حمید نوری در سمت دادیار به آقای ناصریان کمک می‌کرده و در واقع دستیار او بوده است.

زندانیان سیاسی گوهردشت از جمله ایرج مصداقی شهادت داده‌اند که ناصریان نام مستعار محمد مقیسه است که به ریاست شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب رسید و پس از دهه ۶۰ شمسی، به دلیل رسیدگی به پرونده‌ شمار زیادی از فعالان سیاسی شهرت یافت.

ایرج مصداقی پیشتر به بی‌بی‌سی فارسی گفته بود که در تابستان سال ۱۳۶۷، حمید نوری از جمله کسانی بود که در زندان گوهردشت زندانیان را برای “هیأت مرگ” انتخاب و رده‌بندی می‌کرد.

مرداد و شهریور ۱۳۶۷، هزاران زندانی سیاسی با دستور آیت‌الله خمینی، بنیان‌گذار و رهبر جمهوری اسلامی اعدام و در گورهای دسته‌جمعی دفن شدند.

تعداد دقیق کشته‌شدگان نامعلوم مانده است اما بنا به برآوردهای تخمینی سازمان‌های حقوق بشری و سیاسی، به حدود پنج هزار نفر می‌رسد.

مقام‌ها و مسئولان ایرانی جنازه هیچ‌یک از قربانیان کشتارهای فراقضای*ی سال ۱۳۶۷ را به خانواده‌هایشان تحویل نداده و به علاوه، در تلاش برای محو کردن هر نشانی از قربانیان، محل دفن اجساد را هم به اکثر خانواده‌ها اطلاع نداده‌اند.

آیت‌الله حسینعلی منتظری در آن زمان در جلسه‌ای با مقام‌های مسئول این اعدام‌ها را “بزرگترین جنایت تاریخ” ایران خوانده بود.

عفو بین‌الملل نیز سال گذشته این اعدام‌ها را “جنایتی ادامه‌دار علیه بشریت” دانست.