عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان ایران گفته است که از میان ۵۹۲ نامزد انتخابات تنها “حدود ۴۰ داوطلب انتخابات ریاست‌جمهوری طبق مصوبه شورای نگهبان مدارک لازم را ارائه کرده‌اند” و افزوده که اولین جلسه بررسی صلاحیت‌ها امروز برگزار خواهد شد.

آقای کدخدایی شب گذشته در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی ایران افزوده “به هیچ‌وجه نمی‌توانیم پیش‌بینی کنیم که چه تعداد از داوطلبان تایید خواهند شد.”

وی در بخشی دیگر از اظهاراتش هم با اشاره به شرط “مدیر و مدبر” بودن برای نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری گفته است که شورای نگهبان اقدام به” ارزیابی مدیریت فرد” هم خواهد نمود.

به گفته وی برای تایید صلاحیت هر نامزد انتخابات از میان ۱۲ عضو شورای نگهبان “۷ رای اعضای شورای نگهبان نیاز است و اگر فردی ۶ رای یا کمتر داشته باشد، تایید نمی‌شود”.

ثبت نام داوطلبان سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران روز شنبه ۲۵ اردیبهشت ماه پایان یافت و ۵۹۲ نفر برای حضور در این انتخابات ثبت نام کردند.

شورای نگهبان از یکشنبه ۲۶ اردیبهشت به مدت حداکثر ۱۰ روز پس از بررسی صلاحیت ها که از آن به عنوان “نظارت استصوابی” یاد می شود، اسامی نهایی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری را اعلام خواهد کرد.

طحان نظیف یکی از اعضای شورای نگهبان گفته نامزدهای این دوره از انتخابات بین ۷ تا ۱۰ نفر خواهد بود.

بررسی ۱۲ دور از انتخابات ریاست جمهوری در ایران نشان می دهد که نخستین دور از انتخابات در سال ۵۸ که شورای نگهبان تشکیل نشده بود و سال ۸۰ دور دوم ریاست جمهوری محمد خاتمی با ۱۰ نامزد، پرتعدادترین نامزدهای انتخابات بوده اند.

در سال ۶۸ پس از فوت آیت‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، صلاحیت ۲ نامزد (‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی و عباس شیبانی )تائید شد و این دوره کمترین تعداد نامزدهایی بودند که با هم رقابت کردند. در دور قبلی انتخابات در سال ۶۴ سه نامزد تائید شده بودند.

در چهار دوره از انتخابات ریاست جمهوری در سال‌های ۶۰ (دوبار انتخابات برگزار شد، دوره محمدعلی رجایی و دوره آیت‌الله خامنه‌ای) ۷۲ و ۷۶ رقابت میان ۴ نامزد برگزار شد و عدد ۴ بیشترین تعداد نامزدهایی است که از طرف شورای نگهبان تائید شده‌اند.

انتخابات ریاست جمهوری

مصوبه شورای نگهبان و اختلاف نظر با قوه مجریه

پیشتر دولت ایران در بیانیه‌ای از شورای نگهبان و دیگر نهادهای حکومتی خواست برای افزایش مشارکت رای‌دهندگان، نامزدها را حذف نکند و بدون هیچ گونه تبعیضی اجازه حضور همه نامزدها را در انتخابات بدهد. شورای نگهبان و دولت ایران بر سر مصوبه این شورا در مورد ثبت نام نامزدها با هم اختلاف دارند و دولت حسن روحانی گفته بود به هنگام ثبت نام این مصوبه را اجرا نمی‌کند.

عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان اما در جریان بازدیدی از محل ثبت‌نام داوطلبان اعلام کرده بود که شورای نگهبان براساس مصوبه جدید شورا صلاحیت افراد را بررسی می‌کند.

در این دوره از انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران، شورای نگهبان مصوبه‌ای بدون اطلاع مجلس برای شرایط ثبت نام کنندگان به وزارت کشور ابلاغ کرد که حسن روحانی رئیس جمهور آن خواستار عدم اجرای آن شد.

سیامک ره‌پیک، عضو شورای نگهبان پیشر گفته بود که ممکن است این شورا صلاحیت برخی را که شرایط مصوبه تازه را ندارند در این دوره به طور “استثنایی” تایید کند، اما عباسعلی کدخدایی دیگر عضو شورا گفته است که پرونده افرادی که مطابق این مصوبه شورای نگهبان ثبت‌نام نشده باشند را اصلا نمی پذیرد. این وضعیت باعث بروز ابهام های قانونی شده است.

بر اساس مصوبه شورای نگهبان، داوطلبان در هنگام ثبت نام باید بین ۴۰ تا ۷۵ سال سن داشته باشند، پیش از این سابقه چهار سال وزارت یا استانداری یا شهرداری شهرهایی با بیش از ۲ میلیون جمعیت بوده باشند یا از مدیران ‌حوزه‌های علمیه یا دانشگاه آزاد اسلامی باشند یا در غیر این صورت از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام یا شورای عالی امنیت ملی باشند.

نامزدهای نظامی هم براساس مصوبه تازه این شورا باید جایگاه سرلشکری یا بالاتر داشته باشند. همه داوطلبان هم در هنگام نامزدی باید مدارکی دال بر نداشتن سوء‌پیشنیه کیفری ارائه کنند. محکومان و افرادی که در جریان اعتراض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ علیه آنها پرونده تشکیل شده باشد، با تصویب شورای نگهبان حق ثبت نام ندارند.

دولت ایران در بیانیه‌ای از شورای نگهبان و دیگر نهادهای حکومتی خواسته برای افزایش مشارکت رای‌دهندگان، نامزدها را حذف نکند و بدون هیچ گونه تبعیضی اجازه حضور همه نامزدها را در انتخابات بدهد. شورای نگهبان و دولت ایران بر سر مصوبه این شورا در مورد ثبت نام نامزدها با هم اختلاف دارند و دولت حسن روحانی گفته این مصوبه را اجرا نمی‌کند.

قرار است انتخابات سیزدهمین دوره ریاست جمهوری ایران روز جمعه ۲۸ خرداد ماه همزمان با انتخابات ششمین دورهٔ شوراها و انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس و مجلس خبرگان رهبری برگزار شود.