سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در سالگرد ساقط کردن هواپیمای اوکراینی با انتشار بیانیه‌ای مسئولیت هدف قراردادن این هواپیما را بر عهده آمریکا دانست و گفت ” این اتفاق تلخ در پی ماجراجویی های ضد انسانی و اقدامات تروریستی امریکا در منطقه به وقوع پیوست”.

سپاه در این بیانیه سرنشینان کشته شده هواپیمای اوکراینی را “شهید” خواند و نوشت که “بار سنگین فراق فرزندان عزیز ایران بسیار سخت و اندوهبار است و این اتفاق تلخ که در پی ماجراجویی های ضد انسانی و اقدامات تروریستی امریکا در منطقه به وقوع پیوست؛ بار دیگر اوج خباثت و کینه‌توزی استکبار جهانی علیه جمهوری اسلامی و ملت ایران را به اثبات رساند و قلبهای مردم شهید پرور ایران را جریحه دار و اندوهگین کرد”.

نزدیک به یک سال پیش، بامداد روز چهارشنبه هجدهم دی ماه ۱۳۹۸، هشتم ژانویه ۲۰۲۰ ساعاتی پس از موشک‌باران بخش‌هایی از یک پایگاه هوایی آمریکا در عراق به تلافی ترور قاسم سلیمانی، یک هواپیمای مسافربری شرکت هواپیمایی اوکراین با ۱۷۶ مسافر و خدمه در نزدیکی تهران در آسمان هدف موشک‌های پدافند سپاه پاسداران قرار گرفت و سرنگون کرد.

مقامات ایران در سه روز نخست پس از این حادثه، علت سقوط هواپیما را سانحه هوایی عنوان کردند اما سرانجام با فشارهای بین‌ا‌لمللی، به ساقط کردن آن اذعان کردند. در آن زمان، فرمانده هوافضای سپاه با پذیرش مسئولیت این سانحه گفت که هدف قرار دادن این هواپیما سهوی بوده و پدافند سپاه پاسداران آن را با یک موشک کروز اشتباه گرفته است.خط

معنای بیانیه سپاه برای خانواده‌های دادخواه چیست؟

ندا سانیج، بی‌بی‌سی

خانواده‌های قربانیان یک سال است منتظر برگزاری دادگاه عادلانه برای رسیدگی به پرونده شلیک دو موشک سپاه به هواپیمای مسافری هستند؛ اما سپاه در بیانیه امروز خود آمریکا را مقصر کشته شدن ۱۷۶ سرنشین هواپیمای اوکراینی معرفی کرد.

چکیده بیانیه سپاه این است که اگر آمریکا با “ماجراجویی و اقدامات تروریستی” قاسم سلیمانی را نکشته بود، و ایران در مقابل به پایگاه آمریکا حمله نمی‌کرد، و شرایط منطقه “جنگی” نمی‌شد، سپاه هم به هواپیمای مسافری شلیک نمی‌کرد.

اما سه سوال اصلی خانواده قربانیان بعد از یک سال پاسخ داده نشده است. “اینکه اگر شرایط منطقه جنگی بود، چرا به هواپیمای مسافری اجازه پرواز داده شد؟ و عاملان و آمران شلیک به هواپیمای مسافری چه کسانی هستند؟ و چرا به هواپیما شلیک کردند؟”

سپاه در بیانیه‌اش هیچ اشاره‌ای به محاکمه و رسیدگی قضایی به این پرونده نکرده است. در عوض با همدردی با خانواده‌ها و تاکید بر “تاثر عمیق” فرماندهان سپاه، فقط ابراز امیدواری کرده که گزارش کمیته‌های تخصصی بررسی حادثه از “وقایع مشابه” جلوگیری کند.

پیامی برای خانواده‌های دادخواه که در دادسرای نظامی قوه قضائیه امیدی به افشای حقایق و رسیدگی به تخلفات نداشته باشند.

تمامی سرنشینان هواپیما جان خود را از دست دادند

خانواده‌ کشته‌شدگان همچنان به دنبال عدالت

به دنبال پذیرش مسئولیت شلیک به گفته مسئولان “سهوی” به هواپیمای اوکراینی از سوی سپاه، تجمع‌های اعتراضی و مراسم سوگواری برای همدردی با خانواده‌ها برگزار شد. معترضان خواستار مجازات عاملان و آمران شلیک به هواپیما شدند

غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضاییه بیستم خرداد از بازداشت شش نفر در این پرونده خبر داد که به گفته او از زمان سقوط در بازداشت بوده‌اند.

با گذشت یک سال نتیجه این تحقیقات هنوز اعلام نشده، هرچند سخنگوی قوه قضائیه دیروز اعلام کرد “تحقیقات پرونده جانباختگان هواپیمایی اوکراینی تکمیل شده و تا پایان دی ماه از دادسرای نظامی به دادگاه ارسال می شود”.

این در حالی است که تا کنون چند نفر از معترضان و سوگواران سقوط هواپیما در ایران به زندان محکوم شده یا تحت فشارهای امنیتی قرار گرفته‌اند.

گزارش فنی و نهایی ایران درباره شلیک به هواپیما هم طبق قوانین بین‌المللی باید تا سالگرد سانحه به کشورهای درگیر تحویل داده شود که تاخیر آن باعث انتقاد خانواده جانباختگان و دیگر کشورهای ذینفع از جمله اوکراین و کانادا شده است.

دولت ایران اخیرا اعلام کرد “مبلغ ۱۵۰ هزار دلار یا معادل یورویی آن” را به عنوان غرامت به خانواده‌ها و بازماندگان هر یک از جانباختگان هواپیمای اوکراینی پرداخت می‌کند.

اما خانواده‌های قربانیان سرنگونی هواپیمای اوکراین گفته‌اند که قبل از هر چیز، به دنبال معرفی عاملان شلیک به هواپیما و مجازات آنها هستند.

این خانواده‌ها تا کنون در چند تجمع به روند رسیدگی به پرونده شکایت اعتراض کردند و حتی خواستار استعفای برخی مقامات شدند.

پیشتر در تجمع خانواده‌ها در دادسرای نظامی، ویدئویی از اظهارات پدر مریم ملک یکی از قربانیان منتشر شده و او در این جلسه فریادزنان از اینکه اولیای دم در روند تحقیق مشارکت داده نشدند، خشمگین است و می‌گوید: “چطور یک مشت جنایتکار ممکن است در تحقیقات شرکت داشته باشند؟ فرمانده هوافضایی که خودش دستش به خون فرزندان ما آلوده است آیا اجازه می‌دهد حقیقت روشن شود؟