اولاف شولتس، جانشین محبوب‌ترین صدراعظم آلمان پس از فروپاشی دیوار برلین شده است. شولتس یکی از مهم‌ترین اعضای حزب سوسیال دموکرات آلمان، وزیر پیشین دارايی در ۶۳ سالگی تصدی دولتی ائتلافی را بر عهده خواهد داشت که برخی آنرا شکننده می دانند و برخی دیگر می‌گویند که می‌تواند در چهار سال آینده همان راه پرثباتی را برود که آنگلا مرکل در ۱۶ سال گذشته پایه‌های آن را ریخت.

اما تا چه اندازه سیاست های آلمان با صدراعظمی از جناح رقیب آنگلا مرکل تغییر خواهد کرد؟ برای پاسخ به این پرسش با آرش سرکوهی، مشاور علمی بوندستاگ، پارلمان آلمان گفتگو کردیم.

آقای سرکوهی معتقد است که برای تحلیل صحنه سیاسی آلمان لازم است به یک نکته تاریخی توجه کنیم: «دولت های ائتلافی».

وی می گوید: «در آلمان همواره یک دولت ائتلافی بر سر کار است و به هیچ وجه سیستمی چون آنچه در فرانسه و یا ایران و مثلا آمریکا رخ می دهد در آلمان اتفاق نمی افتد. دلیل اصلی آن سیستم انتخاباتی این کشور است که معمولا، دست کم در ۶۰ سال اخیر، یک حزب نمی تواند بیش از ۵۰ درصد آرا را از آن خود کند. این سیستم و ساختار فدرالی که از لحاظ تاریخی در آلمان وجود دارد باعث می شود که حزبی که به قدرت می رسد همیشه باید تعادلی با اپوزسیون و احزاب دیگر ائتلافی برقرار کند.»

حضور سه حزب در دولت ائتلافی؛‌ اولین بار در تاریخ آلمان

مشاور بوندستاگ معتقد است که هر چند ائتلاف کنونی می تواند شکننده باشد اما دلیلی وجود ندارد که در ماه های آینده براحتی از هم بپاشد.

آرش سرکوهی می گوید: «آلمان تاکنون تجربه ائتلاف با سه حزب را نداشته است. معمولا ائتلاف‌ها دو حزبی بودند. در قدیم بیشتر ائتلاف‌ها بین دو حزب معمولا متحد بود. در سال های اخیر اما ائتلاف بین دو حزب رقیب سوسیال دموکرات ها و دموکرات مسیحی ها رخ داد. ائتلاف بزرگ. تجربه ای جالب که البته در نهایت در برخی از موارد به بن بست می خورد. باید در چهار سال آینده دید که چه اتفاقی در این زمینه می افتد. کدام حزب می تواند بیش از دو حزب دیگر نظرات و سیاست هایش را تحمیل کند. در واقع کاملا بستگی دارد که در جامعه چه اتفاقی می افتد. مثل مساله انرژی هسته ای که مرکل و حزبش طرفدار انرژی هسته ای بودند اما پس از ماجرای فوکوشیما و فشار افکار عمومی تصمیم گرفتند تا سیاست دیگری در پیش بگیرند. ائتلاف کنونی شکننده است اما بعید است که براحتی فرو بریزد.»

آیا با آمدن اولاف شولتس سیاست های اقتصادی این ابرقدرت اروپا تغییر پیدا خواهد کرد؟

آرش سرکوهی معتقد است که «نتیجه تعامل سه حزب ائتلافی، نتیجه ای جز ادامه سیاست‌های انگلا مرکل در اقتصاد»‌ نخواهد داشت.

مشاور علمی پارلمان آلمان می گوید: «بر اساس قراردادی که این سه حزب از برنامه چهار ساله خود ارائه داده‌اند می بینیم که در زمینه اقتصادی با سیاست های چپ اقتصادی پیشرو مواجه نخواهیم بود.»

با این حال به نظر می رسد دو حزب چپ حاضر در دولت، سوسیال دموکرات ها و سبزها بدلیل اصول سیاسی و شعارهایی که در زمان تبلیغات انتخاباتی داده اند دست به برخی از اصلاحات بزنند. همانطور که آرش سرکوهی می گوید:‌ «به عنوان مثال حقوق پایه اضافه خواهد شد و از ۹ یورو به ۱۲ یورو می رسد این قولی است که حزب سوسیال دموکرات داده بود. حقوق بازنشسته‌ها کم نخواهد شد.»

همزمان برخی از شعارها بدلیل مخالفت «لیبرال دموکرات» ها هیچ گاه عملی نخواهند شد، «از جمله اینکه آنگونه که سبزها و سوسیال دموکرات‌های درباره افزایش مالیات ثروتمندان قول داده بودند، اتفاقی صورت نمی گیرد چرا که لیبرال دموکرات ها با این اصلاحات موافقت نکرده اند. بنابراین در زمینه اقتصادی تغییرات عمده های را شاهد نخواهیم بود هر چند شاهد تغییرات جزئی خواهیم بود.»

اصلاحات در سیاست خارجی

بخش مهمی از انتقادات احزاب مخالف در زمان صدراعظمی آنگلا مرکل، استراتژی وزرای خارجه در قبال روسیه و چین در سال‌های اخیر بود. وزیر جدید خارجه که عضو سبزهای آلمان است اعلام کرد که آلمان سیاست در قبال روسیه و چین را اصلاح خواهد کرد. با این حال آرش سرکوهی می‌گوید به دلیل وجود یک دولت ائتلافی تغییرات در بخش سیاست خارجی هم دست کم در ماه‌های اولیه بسیار بعید به نظر می‌رسد. وی معتقد است در سیاست خارجی بی تردید یک حزب نمی تواند سیاست هایش را پیش ببرد. وی می گوید: «همچنین فراموش نکنیم یک نهادهایی هستند که حتی با وجود تغییر کامل دولت مثلا در آمریکا هم به اندازه ای قدرت دارند که سیاست‌های خارجی بطور کلی تغییر پیدا نمی کنند. در واقع به جز راست های افراطی و شاید کمی حزب چپ دی لینکه بقیه احزاب در آلمان یک اجماع کلی در موضوعات محوری سیاست خارجی این کشوردارند.»