۱۶ خرداد ۱۳۹۰ در شهر مادرید، به‌صورت غیابی یک جایزهٔ بین‌المللی توسط سازمان ارتباطات جهانی زنان به غلامحسین محسنی‌ اژه‌ای داده شد: «جایزه بین‌المللی چماق».

اهداکنندگان او را «ضدزن‌ترین قاضی جهان» خواندند. در چهار دههٔ اخیر اما فقط چماق نبوده که نام اژه‌ای به آن گره خورده باشد، هرجا نام «قتل»، «سرکوب» و «فساد» بوده، نام اژه‌ای هم درخشیده است.

او که سال‌هاست معتمدترین مدیر قضایی و مأمور ويژهٔ رهبر جمهوری اسلامی بوده، روز ۱۰ تیرماه ۱۴۰۰ با حکم علی خامنه‌ای نفر اول قوه قضاییه شد، هرچند در ده سال اخیر همیشه نفر اول بوده است.

محسنی اژه‌ای از شهریور ۹۳ که صادق لاریجانی برخی اختیاراتش را به او تفویض کرد و خامنه‌ای آن را تأیید کرد، در کسوت معاون اول نقشی هم‌ارز رئيس قوه قضاییه داشت.

از سال ۹۷ که رئیسی به قوه قضاییه رفت، تحت‌تاثیر تبلیغات و شهرتی که می‌خواستند برای رئیسی رقم بزنند، نام اژه‌ای اندکی به حاشیه رفت، به‌ویژه‌ این‌که اسفند ۹۷ اژه‌ای از رئیسی خواست «افراد جوان» را جای او بگذارد و البته خودش می‌دانست جابه‌جایی او اراده‌ای فراتر از رئيسی می‌خواهد.

در این میان برخی گمانه‌زنی کردند که شاید این به حاشیه رفتن مربوط به مبارزه با فسادی باشد که رئیسی مدعی آن بود، ولی حکم خامنه‌ای نشان داد که محسنی اژه‌ای مصونیت آهنین دارد، ولو نامش در رأس متهمان شبکهٔ فساد قوه قضاییه باشد یا جزو کسانی که متهم‌اند فتوای ارتداد و قتل در پروندهٔ قتل‌های زنجیره‌ای صادر کرده‌اند و یا اسم‌شان در صدر فهرست تحریم‌‌شدگان و ناقضان حقوق بشر قرار گرفته باشد.

محسنی اژه‌ای (راست) در کنار صادق لاریجانی رئیس اسبق دستگاه قضایی
محسنی اژه‌ای (راست) در کنار صادق لاریجانی رئیس اسبق دستگاه قضایی
شاگرد حقانی و مأمور ویژه

غلامحسین محسنی اژه‌ای، ۶۵ سالهٔ اصفهانی‌تبار، از مدرسهٔ حقانی می‌آید؛ مدرسه‌ای که محمد بهشتی، احمد جنتی، محمدتقی مصباح یزدی و یوسف صانعی بنا نهادند و بسیاری از چهره‌های امنیتی نظام مانند حسینیان، دری نجف آبادی، فلاحیان،‌ پورمحمدی و خود اژه‌ای از آن برآمدند.

اژه‌‌ای ابتدا به وزارت اطلاعات رفت تا سال ۶۴ و بعد وارد قوه قضاییه شد. او در دانشکدهٔ وزارت اطلاعات تدریس هم کرد و شاگرد پروراند. سال ۶۸ نیز که نماینده قوه قضاییه در وزارت اطلاعات بود، نقشی مهم در جمع کردن امضا و نامه برای تأیید مرجعیت علی خامنه‌ای بازی کرد و در حلقهٔ یاران نزدیک او قرار گرفت.

اژه‌ای سال ۸۴ با حکم محمود احمدی‌نژاد و موافقت خامنه‌ای دوباره به وزارت اطلاعات برگشت، ولی آبش با احمدی‌نژاد در یک جوی نرفت و پس از برکناری‌اش در مرداد ۸۸، به قوه قضاییه بازگشت و دادستان کل کشور شد، از سال ۹۳ تاکنون معاون اول بود و اکنون رئيس قوه قضاییه شده است.

دوران وزارت اطلاعات او با چند پرونده مهم گره خورده است:

  • انجمن پادشاهی که قربانیان این پرونده پیش از رویدادهای تابستان ۸۸ بازداشت شدند، ولی به اسم دخالت و عاملیت در اعتراضات ۸۸ اعدام شدند.
  • پروندهٔ انقلاب رنگی و براندازی نرم که خواست و دستور رهبر بود و رامین جهانبگلو، هاله اسفندیاری، رکسانا صابری، کیان تاج‌بخش و برادران علایی را گرفتار کرد.
  • ماجرای جاسوسی هسته‌ای در تیم حسن روحانی در دولت خاتمی که حسین موسویان را برای مدتی روانهٔ بازداشتگاه کرد.
  • و سرانجام رویدادهای پس از انتخابات ۸۸ که درگیری او با باند امنیتی نزدیک به مشایی-احمدی‌نژاد منجر به برکناری‌اش از وزارت اطلاعات شد.
محسنی اژه‌ای و حسین صفار هرندی، وزرای وقت اطلاعات، و فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت نخست محمود احمدی‌نژاد که هر دو پس از انتخابات ۸۸ و پیش از تشکیل دولت جدید از کار برکنار شدند
محسنی اژه‌ای و حسین صفار هرندی، وزرای وقت اطلاعات، و فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت نخست محمود احمدی‌نژاد که هر دو پس از انتخابات ۸۸ و پیش از تشکیل دولت جدید از کار برکنار شدند

احمدی‌نژاد در آن دوران انگلیسی‌ها را پشت‌پردهٔ حوادث ۸۸ می‌دید و می‌خواست چند مهرهٔ خودش را در وزارت اطلاعات داشته باشد، ولی با مخالفت محسنی‌ ا‌ژه‌ای مواجه شد و کار به درگیری و عزل کشید. اژه‌ای از وزارت اطلاعات به دادگستری که برگشت، دوباره کارش را در مقام مأمور ویژه شروع کرد.

نخست در مقام عضو کمیتهٔ سه‌نفرهٔ صادق لاریجانی برای رسیدگی به پرونده‌ٔ تجاوز جنسی در زندان‌ها که کروبی اعلام کرده بود، حرف‌های کروبی را رد و پرونده را جمع کرد.

او در جمع کردن چنین پرونده‌هایی سابقه و مهارت داشت. مثلاً در پروندهٔ سعید زینالی که در حوادث کوی دانشگاه سال ۷۸ ناپدید شد، محسنی‌‌ اژه‌ای پیگیر پرونده بود و ماجرا از اساس انکار کرد و گفت سندی برای بازداشت این دانشجو نیست. مادر سعید زینالی ۲۲ سال است که تصویر فرزندش را بر سینه دارد و دنبال دادخواهی و یافتن نشانی از اوست.

محسنی اژه‌ای در یکی از نشست‌های خبری‌اش در قوه قضائیه در شهریور ۹۴

محسنی اژه‌ای؛ چهره کریه عدالت در جمهوری اسلامی

اژه‌ای سال ۹۱ در ماجرای قتل ستار بهشتی بر اثر شکنجهٔ مأموران ناجا هم خواست پرونده را به «ضدانقلاب» ربط بدهد و آن را جمع کند، ولی موفق نشد. نمونهٔ دیگر پروندهٔ قتل زهرا کاظمی در سال ۸۲ است که متهم اصلی آن سعید مرتضوی، دادستان وقت تهران و مهرهٔ اژه‌ای، بود. اژه‌ای و ابراهیم رئیسی باهم یک کمیته تشکیل دادند و مرتضوی را تبرئه کردند.