سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفته است که در جریان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در وین برای احیای توافق هسته‌ای برجام، ایالات متحده “در چارچوب تعهدات خود بخش عمده‌ای از کاری که باید انجام دهد و ما هم آنها را ضروری می‌دانیم، قبول کرده است”.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفته است کشورش در مذاکرات جاری در وین پیگیر “بخشی است که آمریکا قبول نکرده” است. وی جزئیات این بخش را اعلام نکرده اما پیش از این عباس عراقچی مذاکره ارشد اتمی ایران گفته بود که خواسته این کشور رفع تمامی تحریم هایی است که در دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ اعمال شده است.

ایالات متحده می‌گوید برخی از این تحریم ها مثل تحریم‌های حقوق بشری مانع اجرای توافق هسته ای محسوب نمی‌شود اما ایران می‌گوید هدف از اعمال آن با هدف احتمالی ناکام گذاشتن احیای توافق برجام بوده است.

در ارتباط با موافقت ایالات متحده با خواسته های ایران، دو روز پیش از این حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، هم گفته بود آمریکا با رفع اغلب تحریم‌های ایران موافقت کرده است. آمریکا اظهارات مقام های ایرانی را رد یا تایید نکرده اما دو طرف می گویند که برای رسیدن به توافق نهایی، “اختلافات جدی باقی است”.

همزمان با ابراز رضایت ایران از روند مذاکرات، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که در مذاکرات احیای برجام حضور دارند در توییتر خود خبر داده که هیات‌های روسیه و آمریکا در یک دیدار دو جانبه درباره توافق برجام با هم مذاکره کرده اند.

آقای اولیانف گفته است که این مذاکرات “مفید” بوده است. آیت الله علی خامنه‌ای رهبر ایران مذاکره کنندگان ایرانی را از تماس با نمایندگان ایالات متحده منع کرده و به همین دلیل گفت و گو میان دو طرف اصلی اختلاف با واسطه کشورهای دیگر و اتحادیه اروپا انجام می شود.

در جریان دیدارهای امروز نمایندگان روسیه، بریتانیا، فرانسه و آلمان هم دیدار مشترکی داشته اند اما نماینده چین در این گفت‌وگو حضور نداشته است.

“دستور العمل مذاکرات در تهران تعیین می شود”

عراقچی
عباس عراقچی مذاکره کننده ارشد اتمی ایران (نفر وسط) گفته است که احتمال تمدید توافق سه ماهه با آژانس وجود دارد

سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره تعیین دستور العمل برای مذاکره کنندگان این کشور در وین گفته است که این موضوع در تهران و از سوی شورای عالی امنیت ملی تعیین می شود و روزانه به این افراد اطلاع داده می شود.

مصوبات شورای عالی امنیت ملی باید به تایید آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، برسد.

در تازه ترین تحولات در وین، عباس عراقچی که از اواخر هفته گذشته برای ادامه مذاکرات در این شهر به سر می برد گفته است که احتمال دارد اگر پیشرفت مذاکرات ادامه داشته باشد، توافق سه ماهه ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی که اوایل خرداد یعنی حدود دو هفته دیگر به پایان می رسد، تمدید شود.

این توافق در زمانی با آژانس به دست آمد که ایران اجرای پروتکل الحاقی را با هدف اعمال فشار به دولت جدید آمریکا برای رفع تحریم های ایران متوقف کرد و سطح بازرسی های آژانس را کاهش داد.

بر اساس این توافق ایران سه ماه به دوربین های آژانس اجازه می دهد بر فعالیت های ایران نظارت کنند اما دسترسی به محتوی آن در صورتی است که تحریم ها بر داشته شده باشد در غیر این صورت ایران گفته است که اطلاعات ذخیره شده در آن را پاک می کند.

آقای عراقچی در جریان مذاکرات وین برای احیای توافق برجام چند بار با رافائل گروسی مدیرکل آژانس دیدار داشته و اعلام کرده است که وی برای حضور در نشست کمیسیون مشترک بر جام، دعوت خواهد شد تا “نظرات کارشناسی خود را ارائه کند”.

آقای گروسی امروز به شبکه العربیه گفت که اگر ایران و آمریکا تا پیش از منقضی شدن توافق سه ماه ایران و آژانس به توافق دست پیدا نکنند، آژانس وارد مذاکره با ایران خواهد شد تا اطمینان پیدا کند، نظارت بازرسان بر برنامه اتمی این کشور ادامه پیدا خواهد کرد.

پیش از آن مجتبی ذوالنوری، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در ایران گفته بود اگر تا سوم خرداد مذاکرات احیای برجام به نتیجه نرسد، طبق قانون لغو تحریم‌ها دوربین‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی در مراکز هسته‌ای ایران خاموش می‌شود.

انریکه مورا معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که مشترکا با عباس عراقچی مذاکره کننده ارشد اتمی ایران ریاست جلسات کمیسیون مشترک را بر عهده دارند گفته است با اینکه ضرب‌الاجلی برای به نتیجه رسیدن مذاکرات وجود ندارد اما وی “احساس اضطراری خاصی” می‌کند.

ایران و آمریکا ارزیابی متفاوتی از این مذاکرات دارند. مقام های ایرانی عمدتا دیدگاه خوشبیانه به مذاکرات داشته اند در حالی که مقام‌های آمریکا از جمله وزیر خارجه این کشور می‌گویند “راه درازی” تا توافق احتمالی باقی است.

هدف از مذاکرات احیای برجام بازگرداندن محدودیت ها بر برنامه اتمی ایران در ازای رفع تحریم های ایالات متحده است. هر دو کشور ایران و آمریکا می گویند برای رسیدن به توافق انگیزه دارند اما خواسته های طرف مقابل را یکی از موانع توافق فوری اعلام می کنند.

ایران باید ذخایر اورانیوم غنی شده خود را به میزان مجاز کاهش دهد، غنی سازی ۲۰ و ۶۰ درصدی را متوقف کند و سانتریفیوژهای نسل جدیدی را که در تاسیسات نطنز و فردو کار گذاشته، دوباره به انبار منتقل کند.

با این حال آمریکا رسیدن به توافق را تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری ایران که حدود ۵ هفته دیگر برگزار می‌شود، محتمل دانسته است.