ویتنام جمعه گذشته به جمع کشورهایی پیوست که مجوز استفاده اضطراری از واکسن حیات-واکس(Hayat-Vax) را صادر کرده‌اند؛ واکسنی ذاتا چینی که امارات عربی متحده سعی کرده حتی نام آن را نیز در قالب همکاری مشترک و راه‌اندازی خط تولیدی مدرن در دُبی بومی کند تا به رقیبی برای مادر خود یعنی سینوفارم در بازارهای جهانی بدل شود.

برخی رسانه‌ در ایران نیز طی ده روز گذشته از توزیع واکسن حیات-واکس در مراکز بهداشت این کشور خبر داده‌اند و مدعی شده‌اند که این واردات توسط سازمان غذا و داروی ایران انجام شده؛ خبری که هنوز به طور رسمی تایید نشده ولی برخی شهروندان فعال در شبکه‌های اجتماعی که طی روزهای اخیر در ایران واکسینه شده‌اند، خبر داده‌اند که از واکسن تولید امارات دریافت کرده‌اند.

البته در صورت تایید رسمی این اخبار، ایران تنها واردکننده واکسن حیات-واکس نبوده، فیلیپین نیز چهار روز پیش از ورود محموله‌ای شامل ۱۰۰ هزار دُز واکسن حیات-واکس به این کشور خبر داده بود.

ایران و امارات عربی متحده هر دو مشارکت فعالی در فاز سوم آزمایش بالینی واکسن چینی سینوفارم داشتند. در این فاز، افزون بر ۵۰ هزار داوطلب اماراتی نیز در فاز سوم آزمایش بالینی واکسن سینوفارم مشارکت کردند و این کشور برنامه واکسیناسیون گسترده علیه کووید-۱۹ را با اتکای به واکسن سینوفارم از اواسط دسامبر گذشته آغاز کرد. در فاز سوم آزمایش بالینی واکسن سینوفارم چین، در مجموع ۸۲ هزار و ۲۵۶ داوطلب ایرانی نیز در قالب آزمایش واکسن‌های فخراواک و رازی کووپارس مشارکت کردند.

اما همزمان با جنجال‌برانگیز شدن قرارداد همکاری ۲۵ ساله تهران و پکن، وزیر خارجه چین در جریان سفر دو روزه خود به امارات عربی متحده روز ۲۸ مارس(۸ فروردین) اعلام کرد که چین شریک خود را برای تولید و توزیع واکسن در منطقه خاورمیانه انتخاب کرد. بر همین اساس، قرارداد ارسال تجهیزات و فناوری تولید واکسن «سینوفارم» میان دو شرکت اماراتی «گروه۴۲»(Group42) و گروه ملی بیوتک چین(CNBG) امضا شد.

گروه ۲۴ نیز شرکت دارویی جلفارِ امارات را برای مشارکت در اجرای این قرارداد همکاری انتخاب کرد. سپس تولید حیات-واکس از آوریل گذشته در خط تولیدی با ظرفیت دو میلیون دُز در ماه که متعلق به شرکت جولفار و در راس الخیمه مستقر است، آغاز شد. همچنین کارخانه جدیدی تا پایان سال جاری میلادی در شهر صنعتی خلیفه واقع در ابوظبی وارد فاز عملیاتی خواهد شد.

کارخانه جدید دارای سه خط پُر کردن و پنج خط بسته‌بندی تمام اتوماتیک ویال‌های واکسن خواهد بود و ظرفیت تولید سالانه آن به ۲۰۰ میلیون دُز می‌رسد.

امارات عربی متحده امیدوار است که با بدل شدن این کشور به قطب تولید واکسن در خاورمیانه، بتواند ضمن مشارکت در برنامه کوواکس نقش پررنگی در استفاده از اهدا و صادرات واکسن برای توسعه روابط با کشورهای آفریقایی و در حال توسعه ایفا کند.

واکسن حیات-واکس یا همان سینوفارم هر چند متکی به فناوری سنتی و قدیمی تولید واکسن بر پایه ویروس غیرفعال یا ضعیف شده است ولی امکان نگهداری و انتقال آن در دمای معمولی یخچال، آن را در کنار آکسفورد-آسترازنکا به یکی از نامزدهای اصلی خرید کشورهای فقیر و در حال توسعه بدل کرده است.

در عین حال، سینوفارم از سوی سازمان جهانی بهداشت ایمن و موثر تشخیص داده شده و بر پایه بررسی‌های مختلف کارآیی آن در مقابله با ابتلا به بیماری کووید-۱۹ بین ۷۸ تا ۸۶ درصد تشخیص داده شده است. تا کنون نهادهای بهداشتی و دارویی ۶۴ کشور جهان مجوز استفاده اضطراری از آن را صادر کرده‌اند.