پل صراط سیاستمداران

هر سال موعد تدوین و تصویب بودجه که میرسد مضطرب و نگران میشویم. قاعدتا بودجه باید خونی تازه در رگهای اقتصادکشور جاری کند و این باید خبر خوبی برای آحاد اقتصادی باشد اما در فرآیند تدوین و تصویب بودجه اتفاقاتی رخ میدهد که آن را تبدیل به تهدیدی برای اقتصاد کشور میکند.

در چند دهه گذشته اقتصاد ایران بدترین و کاریترین ضربهها را از بودجههای سالانه خورده است. مثلا ویروس تورم مزمن چند دهه گذشته عمدتا از طریق بودجه وارد بدن اقتصاد ایران شده و نقش بسیار مهمی در تخریب زیرساختهای اقتصاد کشور ایفا کرده است.

اکنون این سؤال مطرح میشود که چه کسانی بودجه را تبدیل به تهدید برای اقتصاد کشور میکنند؟

انگشت اتهام را باید به سوی سیاستمداران پوپولیست نشانه رفت. همانها که در چند دهه گذشته هزینه محبوبیت سیاسی خود را از جیب مردم برداشت کردهاند. برای سیاستمدار پوپولیست هیچ عرصهای بهتر از بودجه مهیا نیست تا در برابر تودههای مردم نقش بازی کند، با این هدف که بر محبوبیت خود بیفزایند.

اینجاست که بودجه بیشتر از آنکه مجالی برای سیاستگذاری اقتصادی باشد، به عرصهای برای گشاده دستی سیاستمداران تبدیل میشود.

این عارضه راست و چپ و اصلاح طلب و اصولگرا نمیشناسد، جناح و حزب و جبهه سیاسی هم مهم نیست، میل نامحدود به خرج کردن از منابع محدود کشور، تنها نقطه اشتراک میان اکثر سیاستمداران ایرانی است.

این عارضه در سالهای وفور درآمدهای نفتی در رفتار سیاستمداران نهادینه شده اما در دوره تنگنای تحریم هم کنار گذاشته نشده است.

این روزها اقتصادایران به طور همزمان با چند ابرچالش دست و پنجه نرم میکند و از همه مهمتر این که دوباره در تله تحریم گرفتار شدهایم پس انتظار این است که سیاستمداران ما عادات دوره وفور درآمدها را کنار بگذارند.

قطعا دولت در ماههای آینده برای ایفای تعهدات و وظایف خود دچار مشکل مالی میشود که حاصل آن کسری بودجه است. کسری بودجه میتواند دولت را وسوسه کند که یا از منابع بانک مرکزی برداشت کند یا  دست به دامان بانکها شود. به این ترتیب بدهی دولت به بانک مرکزی یا به طور غیرمستقیم، بدهی بانکها به بانک مرکزی افزایش خواهد یافت که نتیجه این اتفاقات افزایش پایه پولی و حجم نقدینگی خواهد بود که نتیجهقطعیاش تورم است.

کلید حل این معما در این است که سیاستمداران ما تقوای مالی پیشه کرده و از مسابقه اتلاف منابع کنار بکشند.

قطعا کشور برای گذار از شرایط سخت پیش رو نیاز به منابع مالی زيادی دارد و در صورتی که منابع موجود به درستی هزینه نشود، امیدی به گذار از وضع موجود نخواهیم داشت.

من لایحه بودجه 98 را به مثابه پل صراط سیاستمداران میدانم و امیدوارم هم دولت و هم مجلس با درک صحیح از شرایط موجود، به گونهای سیاستگذاری کنند که کشور از این پیچ خطرناک به سلامتی عبور کند.

بیایید به خاطر کشور عزیزمان ایران اگر به توصیه اقتصاددانان توجه نمیکنیم، به نصیحت سعدی گوش فرا دهیم که فرموده:

چو دخلت نیست، خرج آهسته تر کن

☑️محسن جلالپور

 

You may also like...