اسرائیل از لحاظ درصد شهروندانی که واکسن کرونا را زده اند در دنیا مقام اول را دارد و این در حالی است که تنها شمار معدودی از ساکنان مناطق فلسطینی در مقابل این ویروس واکسینه شده اند.

اما وضعیت در ساحل غربی و نوار غزه- که از نظر جامعه بین المللی سرزمین های اشغالی محسوب می شود- چگونه است و چرا فلسطینیان به واکسن کرونا دسترسی ندارند؟

چه تعداد اسرائیلی و فلسطینی ها واکسن دریافت کرده‌اند؟

به گفته وزیر بهداشت اسرائیل از ۱۹ دسامبر تا کنون بیش از یک چهارم جمعیت ۹ میلیون نفری اسرائیل دست کم اولین دوز واکسن فایزر را دریافت کرده اند.

برنامه واکسیناسیون با تزریق واکسن کرونا به افراد سالخورده و سایر کسانی که تصور می شد بسیار آسیب پذیرند شروع شد ولی افراد چهل سال به بالا نیز اکنون می‌توانند واکسن کرونا را بزنند.واکسن

اسرائیل از لحاظ درصد شهروندانی که واکسینه شده اند در دنیا اول است.

با این وجود، به استثناء ساکنان بیت المقدس شرقی برنامه واکسیناسیون علیه کرونا در هیچ نقطه دیگر سرزمین های فلسطینی شروع نشده است.

تمام فلسطینی هایی که در بیت المقدس شرقی زندگی می کنند، حق واکسینه شدن علیه کرونا توسط اسرائیل را دارند، همینطور پزشکانی که در بیت المقدس شرقی اشغالی در ۶ بیمارستان فلسطینی کار می کنند و بسیاری از آنان از سایر مناطق کرانه غربی و نوار غزه می آیند.

دلیل برخورداری از چنین حقی این است که فلسطینیان ساکن بیت المقدس شرقی دارای اجازه اقامت در اسرائیل هستند. از این رو آنهایی که آنجا زندگی می کنند به دولت اسرائیل مالیات پرداخت می کنند و به بیمه سلامت اسرائیل دسترسی دارند.

بنا بر تازه ترین اطلاعاتِ سازمان بهداشت جهانی، در کرانه غربی، نوار غزه و بیت المقدس شرقی نزدیک به ۱۷۵ هزار فلسطینی کرونا گرفته و بیش از ۱۹۶۰ نفر این بیماران فوت کرده اند.

نرخ تلفات در میان بیماران مبتلا به کرونا در این مناطق ۱.۱ درصد است.

طبق اطلاعات سازمان بهداشت جهانی این نسبت در اسرائیل ۰.۷ درصد است.

چه وقتی فلسطینیان واکسینه خواهند شد؟

واکسیناسیون از ماه دسامبر در اسرائیل آغاز شد
واکسیناسیون از ماه دسامبر در اسرائیل آغاز شد

مقامات فلسطینی در ساحل غربی و نوار غزه درصددند که واکسن های مورد نیاز را از چند منبع تهیه کنند.

وزارت بهداشت تشکیلات خودگردان فلسطینی در بیانیه ای گفته است که آنها سرگرم مذاکره با چهار شرکت هستند که واکسن کافی برای ۷۰ درصد فلسطینیان تهیه کنند؛ گر چه تاریخ دریافت این واکسن ها روشن نیست.

تا به حال پنج هزار دوز واکسن کووید-۱۹ ساخت روسیه به دست فلسطینیان رسیده و برخی دوز اول تزریق را داشته اند، ولی در حال حاضر معلوم نیست چه کسانی واکسینه شده اند.

مقامات فلسطینی می گویند با واکسن هایی که طبق برنامه کُواکس دریافت خواهند کرد ۲۰ در صد جمعیت واکسینه خواهد شد. این برنامه با حمایت سازمان جهانی بهداشت شروع شده و یک تلاش بین المللی برای واکسیناسیون کشورهای فقیرتری است که ممکن است قادر نباشند به تنهایی واکسن مورد نیاز خود را تامین کنند.

برنامه جهانی برای تقسیم عادلانه واکسن کرونا

ولی ائتلاف جهانی واکسن، که از برنامه کُواکس حمایت می کند نتوانست در تماس بی بی سی تأیید کند که مناطق فلسطینی نشین چه موقع و چه مقدار واکسن دریافت خواهد کرد.

بیش از ۱۹۰۰ فلسطینی تا کنون جان خود را به خاطر ابتلا به کووید-۱۹ از دست داده‌اند
بیش از ۱۹۰۰ فلسطینی تا کنون جان خود را به خاطر ابتلا به کووید-۱۹ از دست داده‌اند

سازمان جهانی بهداشت به بی بی سی گفت واکسن هایی که طبق برنامه کُواکس فراهم آورده شده و نیز واکسن هایی که مقامات فلسطینی تهیه کرده اند به نوار غزه فرستاده خواهد شد.

ولی از سال ۲۰۰۷ که نوار غزه در کنترل جنبش اسلامگرای حماس است محدودیت هایی به منطقه تحمیل شده و نوار غزه تحت محاصره اسرائیل و مصر قرار گرفته، به همین جهت ارسال واکسن به این منطقه با چالش هایی مواجه است.

همچنین گزارش شده که قطر واکسن کووید-۱۹ را در اختیار حماس قرار می دهد.

تکلیف فلسطینیانی که در اسرائیل کار می کنند، چه می شود؟

درخواست شده که به هزاران کارگر فلسطینی از جمله شمار قابل توجهی کارگران صنایع ساختمانی که برای کار با عبور از مرز به اسرائیل می روند ولی به دلیل محدودیت های قرنطینه از کار بازمانده اند نیز واکسن تزریق شود.

طبق محاسبه اداره آمارمناطق فلسطینی، نزدیک به ۱۳۳ هزار فلسطینی در اسرائیل و شهرک های یهودی نشینِ نوار غربی کار می کنند. بیشتر این کارگران هر روز برای کار با عبور از مرز به اسرائیل می روند.

رائول سروگو، رئیس سازمان کارگران ساختمانی اسرائیل به بی بی سی گفت: “به عقیده من این منطقی است که ما مردم اسرائیل و دست کم فلسطینیانی را که با ما کار می کنند واکسینه کنیم.”

برخی از کارشناسان سلامت هشدار داده اند از آنجا که اسرائیلی ها و فلسطینیان غالبا با هم تماس دارند، چنانچه برنامه واکسیناسیون شامل فلسطینیان نشود، ممکن است ویروس در اسرائیل گسترش یابد.

مسئولیت واکسینه کردن فلسطینیان با کیست؟

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در بیانیه ای که انتشار داده می گوید این مسئولیتِ اسرائیل است که امکان دسترسی به واکسن کووید-۱۹ را برای فلسطینیان ساکن غزه و کرانه غربی فراهم کند.

این نهاد می گوید به موجب قوانین بین المللی که کنوانسیون های ژنو در ارتباط با مقررات سرزمین های اشغالی تدوین کرده، نحوه متفاوت دسترسی به این سرزمین ها “اخلاقاً و قانوناً” قابل قبول نیست.

ولی یولی ادلستین، وزیر بهداشت اسرائیل به بی بی سی گفت: “ما هم می توانیم به توافق های اسلو نگاه کنیم که با صدای بلند و صریح می گوید مراقبت از سلامت فلسطینیان به عهده خودشان است.”

در موافقتنامه های اسلو که اسرائیل با سازمان آزادیبخش فلسطین امضا کرد به موجب اصل خودمختاری، مسئولیت و سرپرستی سلامت عمومی به حکومت خودگران فلسطینیان واگذار شده.

ولی مقامات فلسطینی به بخش دیگری از موافقتنامه های اسلو اشاره می کنند که می گوید: “اسرائیل و طرف فلسطینی در ارتباط با اپیدمی ها و بیماری های واگیر تبادل اطلاعات خواهند داشت و در مقابله با این بیماری ها همکاری کرده و برای مبادله پرونده ها و مدارک پزشکی راه هایی پیدا خواهند کرد.”

به موجب موافقتنامه های اسلو در سال های ۱۹۹۳ و ۱۹۹۵، بخش هایی از کرانه غربی و غزه تا زمان دستیابی به یک صلح دائمی تحت یک چارچوب موقت اداره می شود.

ولی کارشناسان سازمان ملل متحد می گویند قوانین بین المللی بر این موافقتنامه ها ارجحیت دارد.

به گفته این کارشناسان در چهارمین کنوانسیون ژنو به وظیفه قدرت های اشغال کننده برای ارائه مراقبت های بهداشتی صریحا اشاره شده، ولی اسرائیل غالبا استدلال می کند که این کشور از لحاظ فنی کرانه غربی و نوار غزه را اشغال نکرده است.

این چیزی است که مورد قبول متخصصان حقوق بین الملل نیست و بسیاری از مسائل مربوط به اداره و موقعیت نهایی سرزمین های اشغالی همچنان حل نشده باقی مانده است.