مجله نیویورکر، در گزارشی مفصل، تصویری از «شرایط آخرالزمانی» در مراکز درمانی ایران را ارائه داده که، بهنوشتهٔ این نشریه، بخشی از کارزار سازمانیافتهای است که جمهوری اسلامی با هدف زدودن آثار کشتار دی ماه آغاز کرده است.
اکنون که بیش از یک ماه از سرکوب خونبار اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ میگذرد، برقراری مجدد ارتباط با داخل کشور و اطلاعرسانی کنشگران و شاهدان عینی، ابعاد بیشتری از سرکوب گسترده و شدید این اعتراضها را آشکار کرده است. سرکوب این بار به خیابانها محدود نماند و به بیمارستانها، درمانگاهها و حتی اتاقهای عمل هم کشیده شد.
کمتر از یک هفته پیش هم سازمان حقوق بشر ایران، گزارشی مشابه از موارد نقض گستردهٔ حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی در مراکز درمانی ایران را منتشر کرده بود؛ سندی تاریخی که حاوی روایتهایی بود از قتل عامدانهٔ معترضان زخمی، ربودن مجروحان از تختهای بیمارستان، بازداشت کادر درمانی، محرومسازی شهروندان از درمان و دفن دستهجمعی کشتهشدگان.
اینک، خبرنگار نیویورکر در گزارش خود از شبکههایی نوشته است که مجموعهای از اعضای کادر درمان ایران برای خدماترسانی به آسیبدیدگان اعتراضهای اخیر تشکیل دادهاند.
در بخشی از این گزارش به نقل از یک پزشک عمومی جوان با نام مستعار «نرگس» وضعیت خدماترسانی مخفیانه به مجروحان حوادث اخیر چنین توصیف شده است: «ظرف ۲۴ ساعت از درمان مریضهای مبتلا به آنفولانزا به درمان مجروحان جنگی رسیدم.»
نیویورکر مینویسد که این پزشک داوطلب با علم به اینکه امنیت خود او هم در خطر است، روز ۱۸ دی ماه با دنبال کردن رد خون به درون یک ساختمان، با زنی مواجه شد که پایش تیر خورده و در آنجا پناه گرفته بود. نرگس به یاد میآورد که «با یک روسری برایش رگبند درست کردم و تلاش کردم خونریزی پایش را بند بیاورم.»
بهگفتهٔ نرگس، ظرف چند روز بعد از آن مواجهه، کولهپشتی او پر شده بود از داروهای مسکن و تیغهای جراحی که او مجبور بود «داخل فر آشپزخانه و روی اجاقگاز» ضدعفونی کند.
برای نرگس و دیگر همکاران داوطلب او، اتاق پذیرایی مردم، آشپزخانههایشان و حتی فضای داخل رستورانها شده بود اتاقهای عمل جراحی معترضان زخمی. نرگس میگوید چارهای نداشت جز اینکه خودش را در مقابل این «قصابی» بیحس کند.
آنچه موجب شد نرگس و همکارانش مجبور شوند با ابتداییترین امکانات جراحیهای خانگی انجام دهند، وضعیت بسیار خطرناکی است که نیروهای حکومتی در مراکز درمانی سراسر کشور ایجاد کردهاند؛ چنانکه در گزارش سازمان حقوق بشر ایران هم به شواهدی از آن اشاره شده است.
سازمان حقوق بشر ایران به نقل از یک پزشک در لرستان نوشته بود: «مثلاً مجروحانی را که لولهای داخل نایشان قرار داشت و به دستگاه اکسیژن وصل بود، لوله را از دهانشان درآوردند و درحالیکه زنده بودند، در سردخانه گذاشتند».
در بخش دیگری از گزارش این سازمان حقوق بشری، از ربودن شماری از بیماران مجروح به دست نیروهای امنیتی اشاره شده بود و اینکه این معترضان از تختهای بیمارستان به مکانهای نامعلومی منتقل شدهاند و سرنوشت آنان کماکان نامشخص است. بر این اساس، به همین دلیل «بسیاری از زخمیها از ترس برخورد نیروهای امنیتی، روند درمان خود را نیمهکاره رها کرده و به سراغ درمانهای پنهانی و غیررسمی رفتهاند.»
سازمان حقوق بشر ایران آماری را هم از پزشکان، پرستاران و دیگر اعضای کادر درمان ارائه داده است که به دلیل اصرار بر ایفای وظیفه خود در درمان و کمکرسانی به مجروحان بازداشت شدهاند. این سازمان مینویسد نیروهای امنیتی با یورش به خانهها و کلینیکهای کادر درمان آنها را با خشونت بازداشت و اموالشان را تخریب کردهاند.