آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیهای مشترک در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جمهوری اسلامی را به کارشکنی در مسیر بازرسیهای هستهای متهم کردند و خواستار فراهم شدن دسترسی دوباره بازرسان به تأسیسات اتمی در ایران شدند.
این چهار کشور روز پنجشنبه ۲۸ آبان در نشست شورای حکام در مقر آژانس در شهر وین هشدار دادند که آژانس نزدیک به یک سال و نیم است امکان راستیآزمایی وضعیت ذخایر اورانیومِ با غنای بالای ایران را ندارد و سرنوشت این مواد همچنان نامشخص است.
آنها در بیانیۀ خود اعلام کردند: «این موضوع باید برای همۀ اعضای شورای حکام نگرانکننده باشد که آژانس یک سال و نیم است که اِشراف خود بر وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران را که پیشتر راستیآزمایی شده بود، از دست داده است».
آمریکا و سه کشور اروپایی همچنین تأکید کردند که بهگفتۀ رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در حال حاضر هیچ مانع فنی برای دسترسی بازرسان به تأسیسات آسیبدیده وجود ندارد و بازرسان مدتهاست برای بازگشت به این مراکز آمادگی دارند.
این چهار کشور با انتقاد از آنچه «راهبرد کارشکنی ایران» خواندند، از تهران خواستند رویکرد خود را تغییر دهد و برای برطرف کردن نگرانیهای دیرینۀ جامعۀ بینالمللی دربارۀ برنامۀ هستهای جمهوری اسلامی همکاری کند.
اختلاف بر سر دسترسی به تأسیسات بمبارانشده
بازرسان آژانس از زمان اولین حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران در خرداد ۱۴۰۴ تاکنون اجازه بازگشت به مراکز هدف قرارگرفته را دریافت نکردهاند.
در جریان جنگ ۱۲ روزه، تأسیسات اصلی غنیسازی ایران در نطنز و فردو و همچنین بخشهایی از مجموعۀ هستهای اصفهان هدف حمله قرار گرفتند و تخریب شدند یا آسیب شدید دیدند.
با وجود گذشت نزدیک به ۱۸ ماه از آن حملات، جمهوری اسلامی هنوز توضیح روشنی دربارۀ وضعیت ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود ارائه نکرده است.
آژانس در آخرین برآورد خود پیش از حملات، ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد ایران را حدود ۴۴۰ کیلوگرم اعلام کرده بود؛ موادی که سطح غنیسازی آنها به میزان موردنیاز برای ساخت سلاح هستهای نزدیک است.
بیانیه تازه کشورهای غربی در آژانس پس از آن منتشر میشود که رافائل گروسی روز چهارشنبه ۲۷ آبان در آغاز نشست شورای حکام اعلام کرد که در سه ماه گذشته، بازرسان آژانس تنها از نیروگاه هستهای بوشهر بازدید کردهاند و هیچ بازرسی دیگری از تأسیسات هستهای ایران انجام نشده است.
او هشدار داد که بدون دریافت اطلاعات لازم و دسترسی به تأسیسات و مواد هستهای اعلامشده، آژانس نمیتواند تأیید کند که این مواد همچنان صرفاً برای اهداف صلحآمیز مورد استفاده قرار میگیرند.
مدیرکل آژانس همچنین خواستار ازسرگیری همکاریهای تهران شد و پیشنهاد کرد ایران با برداشتن گامهای تدریجی و فنی، ضمن در نظر گرفتن ملاحظات ایمنی و امنیتی، امکان بازگشت بازرسان را فراهم کند.
