در آستانه دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، سیانان عصر دوشنبه از تقویت چشمگیر توان هوایی و دریایی آمریکا در خاورمیانه با هدف ارعاب تهران و فراهم کردن گزینههای نظامی بیشتر در صورت شکست مذاکرات خبر داد. همچنین یک موسسه اسرائیلی از مختصات ۲۵ هدف احتمالی حمله به ایران پرده برداشت.
دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا قرار است روز سهشنبه در ژنو سوئیس با حضور هیات ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید و جرد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا برگزار شود. همچنین بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان نیز به عنوان میانجی در این مذاکرات حضور خواهد داشت.
دونالد ترامپ شامگاه دوشنبه این مذاکرات را «بسیار مهم» ارزیابی کرد و گفت که بهصورت «غیرمستقیم» در آن مشارکت خواهد کرد.
آقای ترامپ با تاکید بر این که فکر میکند «ایران به دنبال توافق است»، گفت: «من در این گفتگوها بهصورت غیرمستقیم مشارکت خواهم داشت. این مذاکرات بسیار مهم خواهد بود و خواهیم دید چه میشود.»
به گزارش سیانان به نقل از دو منبع آگاه، ایالات متحده در روزهای اخیر بهصورت گسترده توان هوایی و دریایی خود را در خاورمیانه تقویت کرده است. به گفته این منابع، بخشی از توان هوایی آمریکا که در بریتانیا مستقر است، از جمله هواپیماهای سوخترسان و جنگندهها در حال انتقال به نقاطی نزدیکتر به خاورمیانه است.
به گفته یک مقام آمریکایی، ایالات متحده همچنان به انتقال سامانههای پدافند هوایی به منطقه ادامه میدهد و به گفته یک منبع آگاه، ماموریت برخی از واحدهای نظامی آمریکا که در منطقه مستقر هستند و قرار بود در هفتههای آینده جایگزین شوند، تمدید شده است.
بنابر دادههای ردیابی پروازها، در هفتههای اخیر دهها هواپیمای ترابری نظامی تجهیزاتی را از آمریکا به اردن، بحرین و عربستان سعودی منتقل کردهاند.
براساس دادههای متنباز ترافیک هوایی، چندین فروند جنگنده شامگاه جمعه مجوز دیپلماتیک برای ورود به حریم هوایی اردن را کسب کردهاند. بنابر تصاویر ماهوارهای، ۱۲ جنگنده اف-۱۵ آمریکا از ۲۵ ژانویه در پایگاه «موفق سلطی» اردن مستقر شدهاند.
بنابر این دادهها، بیش از ۲۵۰ پرواز هواپیماهای ترابری نظامی آمریکایی به منطقه انجام شده است.
همچنین گروه ضربت ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» از اواخر ژانویه در منطقه مستقر است و گروه ضربت ناو هواپیمابر «یواساس جرالد فورد» نیز عازم خاورمیانه است.
به گزارش سیانان، این تجمع نیروها، در صورت صدور دستور حمله از جانب دونالد ترامپ، گزینههای گستردهای را در اختیار ارتش آمریکا میگذارد. به عنوان نمونه ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده که همراه ناوهای هواپیمابر حرکت میکنند، میتوانند دهها موشک کروز «تاماهاک» با برد بیش از هزار و ۶۰۰ کیلومتر و کلاهکهای متعارف ۴۵۰ کیلویی را حمل کنند. گروههای ضربت ناوهای هواپیمابر آمریکا معمولا یک زیردریایی تهاجمی را نیز همراه دارند که میتواند موشکهای «تاماهاک» را پرتاب کند. جنگندههای «اف-۳۵» و «اف-۱۵ای» نیز قادر به حمل و پرتاب بمبهای هدایتشونده و موشکهای هوابهسطح هستند.
گزینههای حمله احتمالی
به گزارش سیانان به نقل از چند منبع آگاه، علاوه بر تاسیسات هستهای، مقرهای فرماندهی سپاه پاسداران و دیگر تاسیسات نظامی ایران در میان اهداف احتمالی حمله آمریکا است.
به گفته این منابع، همچنین گفتگوهایی درباره انجام عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل در جریان است. بنابر این گزارش، این عملیات میتواند شبیه حملات آمریکا به ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه در ماه ژوئن در عملیاتی موسوم به «چکش نیمهشب» باشد.
سیبیاس روز یکشنبه در گزارشی اعلام کرد که گفتگوهای اولیه میان مقامات ارشد ارتش و جامعه اطلاعاتی آمریکا درباره احتمال حمایت آمریکا از دور تازه حملات اسرائیل به ایران آغاز شده است. به گفته دو مقام آمریکایی، تمرکز رایزنیها بر سر این که آیا اسرائیل میتواند حمله کند یا نه نیست، بلکه بر چگونگی حمایت آمریکا از این حملات است. بنابر این گزارش، این حمایت میتواند شامل سوخترسانی هوایی به هواپیماهای اسرائیلی و مساله حساس دریافت مجوز عبور از حریم هوایی کشورهایی است که در مسیر حمله احتمالی قرار دارند.
مرکز پژوهشی و آموزشی «آلما» اسرائیل در گزارشی مختصات ۲۵ تاسیسات پرتاب موشکهای بالستیک میانبرد ایران را به عنوان اهداف هر حمله احتمالی به ایران منتشر کرد. به گفته این اندیشکده اسرائیلی، از میان این ۲۵ تاسیسات پرتاب موشک، ۱۹ مورد در حملات اسرائیل به ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه هدف قرار گرفتهاند.
این موسسه، با تحلیل تصاویر ماهوارهای خسارات وارده به این تاسیسات و اقدامات ایران برای بازسازی آنها را ارزیابی کرد.
بنابر ارزیابی اندیشکده «آلما»، خسارات وارده به زیرساخت موشک بالستیک ایران در بخشهای روی زمین، در جریان جنگ ژوئن ۲۰۲۵، تنها بهطور موقت پایگاههای بزرگ پرتاب موشک را از نظر عملیاتی از کار انداخت.
این در حالی است که تمام پایگاههای پرتاب موشک ایران شامل زیرساختهای زیرزمینی هستند. این زیرساختها چالش جدی برای توان نفوذ مهمات مهاجم ایجاد میکنند. بنابراین، بنابر این ارزیابی، هر دارایی، سامانه، یا تجهیزاتی که درون این زیرساختهای زیرزمینی قرار داشته، از جنگ ۱۲ روزه جان سالم به در برده است.
به گفته این موسسه اسرائیلی، تا پایان ژانویه ۲۰۲۶، نشانههایی روشن از بازسازی و تداوم فعالیت عملیاتی در پایگاههای بزرگ پرتاب که در جریان جنگ ۱۲ روزه دچار خسارات متوسط تا سنگین در بخشهای روی زمین شدهاند، به چشم میخورد. این درحالی است که تلاشها برای بازسازی پایگاههای کوچکتر تقریبا نامحسوس است.
به گفته این موسسه، تهدید راهبردی ناشی از موشکهای بالستیک میانبرد و دوربرد ایران از میان نرفته است. جمهوری اسلامی به شدت در حال تلاش برای احیای توان موشکهای بالستیک خود است.
این موسسه اسرائیلی در گزارش خود مختصات این ۲۵ پایگاه موشکی را منتشر کرده است. بنابر مختصات منتشرشده این تاسیسات در نقاط مختلف ایران از جمله اصفهان، تبریز، کنگاور، خرمآباد، شیراز، مریوان، زنجان، یزد، دزفول، قم، ابهر، ارومیه و کرمانشاه قرار دارند.
مساله جایگزین
به گزارش سیانان، تجمیع توان نظامی آمریکا در منطقه و تاکید دونالد ترامپ و مقامهای ارشد دولت او بر این که «تغییر رژیم» در ایران را ترجیح میدهند، نگرانیهای زیادی در منطقه برانگیخته و اهمیت مذاکرات روز سهشنبه در ژنو سوئیس را دوچندان کرده است.
آقای ترامپ هفته گذشته طی سخنانی گفت که «تغییر رژیم» در ایران «بهترین اتفاق ممکن» است. با این حال، به گزارش سیانان به نقل از دو منبع آگاه، به نظر میرسد که دولت آمریکا هنوز تصویر روشنی از اینکه در صورت سقوط جمهوری اسلامی چه اتفاقی میافتد، در اختیار ندارد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز ماه گذشته در جریان نشستی در کنگره این کشور گفت که «هیچکس نمیداند» اگر رژیم ایران سقوط کند، چه کسی زمام امور را در دست خواهد گرفت.
به گفته منابع آگاه، گزینههای محتمل حتی میتوانند برای آمریکا و متحدانش مشکلات بیشتری را پدید آورند. به گفته این منابع، جامعه اطلاعاتی آمریکا معتقد است که احتمالا سپاه پاسداران در کوتاهمدت خلا قدرت را پر میکند.
یک منبع که از گزارشهای اطلاعاتی اخیر آمریکا آگاهی دارد، گفت: «سپاه قطعا بازیگر برجستهای است و فراتر از بروکراسی نظامی استاندارد عمل میکند، اما پیشبینی دقیق اینکه در سناریوی فروپاشی رژیم چه رخ میدهد، دشوار است.»
به گفته این منابع، برخلاف ونزوئلا که مقامات اطلاعاتی آمریکا پیش از بازداشت نیکولاس مادورو، رئیسجمهوری وقت، درک بسیار دقیقی از توازن قدرت داشتند، در مورد ایران چنین شناختی وجود ندارد و روشن نیست چه کسی، اگر اساسا کسی وجود داشته باشد، میتواند جایگزین قابل اتکایی برای رهبر جمهوری اسلامی باشد.
چند منبع آگاه همچنین متذکر شدند که در اوج اعتراضات ایران دلایل قابل توجهی برای بررسی اقدام نظامی وجود داشت. به گفته آنها، در آن زمان «پنجره زمانی کوچکی» وجود داشت که حملات آمریکا میتوانست بهصورت بالقوه کفه ترازو را به سود مخالفان سنگین کند و سرنگونی حکومت به دست خود ایرانیان را تسریع کند.
با این حال مشخص نیست که آیا آقای ترامپ موقعیت را از دست داده است و با گذشت چندین هفته از اعتراضات، حملات نظامی همچنان میتوانند آن تاثیر را داشته باشند یا خیر
