در بیانیه مطبوعاتی که رسانههای ایران در پایان نشست اعضای پیمان دفاعی مکه در تهران منتشر کردند آمده است که شرکت کنندگان توافق کردند که گفتگوها به منظور تقویت همکاری فی مابین چهار کشور منطقهای از جمله در زمینه صلح و امنیت در منطقه را ادامه دهند.
مقامهای ارشد عربستان، ترکیه و پاکستان روز دوشنبه در تهران با مقامهای ایرانی دیدار کردند تا برای مهار تنشها و کاهش دامنه درگیریها در خاورمیانه رایزنی کنند. این دیدار در حالی انجام شد که حوثیهای یمن حملات تازهای علیه عربستان سعودی انجام دادند و مصر نیز حمایت دفاعی از این کشور حوزه خلیج فارس را تصویب کرد.
این دیدارها نخستین رایزنی در سطح عالی میان ایران و سه کشور عضو پیمان دفاع متقابل مکه بود که در ماه اوت به امضا در آمد.
وزارت امور خارجه عربستان اعلام کرد که این سفر با هدف ایجاد مسیرهای مذاکره و جلوگیری از بازگشت تنشهای نظامی انجام شده است.
هیئت عربستان به ریاست شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع و برادر کوچکتر محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، در مذاکرات شرکت کرد. پاکستان را عاصم منیر، فرمانده ارتش،
و ترکیه را ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات این کشور، نمایندگی میکردند.
رسانههای دولتی ایران تصاویری از حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، و محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و علی باقری کنی، معاون عباس عراقچی در این نشستها منتشر کردند. رسانههای دولتی گزارش دادند که در پایان نشستها، چهار کشور توافق کردند مذاکرات را با هدف تقویت همکاریها، بهویژه در زمینه صلح و امنیت، ادامه دهند.
یک مقام رسمی به خبرگزاری رویترز گفته بود که میانجیگران قطری نیز روز یکشنبه به تهران سفر کرده بودند.
خبرگزاری رسمی ایرنا روز دوشنبه گزارش داد که آقای پزشکیان در جریان دیدار با مقامهای ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان در تهران، گفته است که ایران آماده است برای تعمیق همکاریهای منطقهای و حل اختلافات گام بردارد و بر ضرورت تقویت وحدت و همکاری میان کشورهای مسلمان تاکید کرد.
او گفت: «جمهوری اسلامی ایران با اعتقادی راسخ و عزمی جدی آماده است برای تعمیق همکاریهای منطقهای، حل اختلافات و بهرهگیری از توانمندیهای مشترک کشورهای اسلامی گام بردارد.»
پزشکیان همچنین گفت که ایران بهدنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست و بهعنوان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی)، خواهان ادامه فعالیتهای هستهای خود در چارچوب حقوق و تعهدات بینالمللی است.
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای امنیتی ایران گزارش داده که تهران برنامههای مفصلی برای هدف قرار دادن کابلهای زیردریایی در خلیج فارس آماده کرده است تا در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل، آنها را به اجرا بگذارد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیشتر گفته بود که گفتوگوهای روز دوشنبه موضوعاتی از جمله «سیاستهای توسعهطلبانه اسرائیل، تحولات سرزمینهای فلسطینی و لبنان و پیامدهای اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران» را دربر خواهد گرفت.
آقای بقائی گفت ایده برگزاری این نشست در جریان سفر هفته گذشته عاصم منیر به تهران مطرح شده بود و این دیدار میتواند گام نخست برای شکلگیری سازوکارهای امنیتی در منطقه باشد.
یک مقام ارشد امنیتی پاکستان نیز گفت محور اصلی مذاکرات روز دوشنبه، ایجاد شبکهای منطقهای با هدف جلوگیری از تجاوز بود. به گفته او، گفتوگوهای ایران و آمریکا، حملات حوثیها به عربستان، وضعیت تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا نیز از دیگر موضوعات مورد بحث بودند.
یک مقام دیگر پاکستانی اعلام کرد که عاصم منیر با چراغ سبز ترامپ برای پیگیری راهحل دیپلماتیک، پیشنهادی برای پایان دادن به جنگ به ایران ارائه کرده است. به گفته او، این پیشنهاد بهگونهای تنظیم شده که هم آمریکا و هم ایران بتوانند از آن منتفع شوند، هرچند جزئیات آن اعلام نشده است. این مقام افزود که در صورت موافقت طرفها، کشورهای عضو پیمان دفاعی مکه و قطر میتوانند اجرای توافق را تضمین کنند.
با این حال، یک مقام ایرانی پیشتر اعلام کرده بود که موضوع برنامه هستهای ایران در دستور کار نشست روز دوشنبه نیست و تهران تا زمان برآورده شدن شروطش برای پایان جنگ، وارد بحث درباره این موضوع نخواهد شد. از جمله این شروط، پایان دادن به محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و لغو تحریمهای صادرات نفت ایران است. در مقابل، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، تاکید کرده است که ایران باید برای پایان یافتن جنگ، سطح غنیسازی هستهای خود را کاهش دهد.