برنامه موشکی ایران دفاع ملی یا تهدید بین‌المللی؟

در یک بامداد تابستان ۱۳۹۸ بزرگ‌ترین مجتمع تصفیه‌ نفت جهان هدف حمله‌ای ویرانگر قرار گرفت.

رادارهای عربستان مراقب اوج آسمان‌‌ها بودند تا از ایران یا یمن موشک بالستیک نازل نشود که ناگهان از ارتفاع پایین تعدادی موشک کروز و پهپاد به تأسیسات نفتی آرامکو اصابت کرد.

تولید نفت عربستان برای مدتی به نصف رسید. حوثی‌های یمن مسئولیت حمله را به عهده گرفتند، ولی عربستان و قدرت‌های غربی انگشت اتهام را به سوی ایران نشانه رفتند.

ایران این اتهام را نپذیرفت. اما بحث تهدید موشکی ایران، چه مستقیم و چه از طریق متحدانش، قوت گرفت.

جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده که برنامه موشکی‌اش برای بازدارندگی در برابر حمله خارجی است. اما قدرت‌های غربی و متحدان منطقه‌ای آنها این برنامه را تهدیدی علیه خود می‌بینند. آنها برنامه‌های موشکی و هسته‌ای ایران را مکمل یکدیگر می‌دانند، هرچند ایران تأکید می‌کند که این دو با هم ارتباطی ندارند و دارای کاربردهای متعارف هستند.

ایران تنها کشور فاقد سلاح هسته‌ای است که موشک‌هایی با برد دو هزار کیلومتر ساخته است. همین موجب شده تا ظن تلاش ایران برای دستیابی به کلاهک‌های هسته‌ای تقویت شود. البته خودش تأکید می‌کند که هرگز چنین قصدی نداشته و ندارد. اما افشای مراکز هسته‌ای مخفی در سال ۲۰۰۲ میلادی، شامل تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم در نطنز و رآکتور آب سنگین با پسماند پلوتونیوم در اراک، این گمانه را تقویت کرد که این کشور به دنبال تولید سلاح‌های هسته‌ای یا دست کم قابلیت تولید آنهاست. از این رو برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران مکمل یکدیگر تلقی شدند.

حسین موسویان که در اولین سال‌های بعد از افشای برنامه هسته‌ای ایران رئیس کمیته سیاست خارجی شورای عالی امنیت ملی بود بعدها اذعان کرد که برنامه‌های موشکی و هسته‌ای این کشور در زمان جنگ با عراق برای کسب قدرت بازدارندگی شکل گرفتند. او در کتاب خاطراتش که خارج از ایران به زبان انگلیسی منتشر شده نوشته است: «در چنین شرایطی هر کشور پیشرفته‌ای همین طور عمل می‌کند. علاوه بر این، ایرانی‌ها مواضع دولت‌های غربی در مورد منع گسترش سلاح‌های کشتار جمعی را گزینشی و ریاکارانه یافتند. در بحث بازدارندگی، منظور من داشتن سلاح‌های هسته‌ای نیست بلکه دستیابی به قابلیت غنی‌سازی مطابق پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) است که عملاً به هر کشوری امکان می‌دهد تا اگر تصمیم گرفت بتواند سلاح‌های هسته‌ای بسازد، اگرچه سیاست قاطع ایران این است که دنبال بمب هسته‌ای نرود».

پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران در سال‌های بعد و تولید موشک‌هایی که می‌توانند کلاهک هسته‌ای حمل کنند باعث افزایش نگرانی از برنامه موشکی ایران شد. اما توافق هسته‌ای (برجام) نگرانی از برنامه موشکی ایران را تا حدودی کاهش داد. قدرت‌های جهانی همچنین با تصویب قطعنامه‌ای در شورای امنیت سازمان ملل ممنوعیت‌هایی برای برنامه موشکی ایران تعیین کردند، ولی ایران هرگز این ممنوعیت‌ها را نپذیرفته و کم و بیش به فعالیت موشکی خود ادامه داده است.

بعد از خروج آمریکا از برجام، کاهش گام‌به‌گام تعهدات هسته‌ای ایران به موازات ادامه برنامه موشکی‌اش دوباره این نگرانی را تقویت کرده است که شاید ایران روزی به موشک‌های دارای کلاهک هسته‌ای مجهز شود یا دست کم قابلیت چنین ترکیبی را به دست آورد.

ایران علاوه بر توسعه برنامه موشکی کوشیده است تا توان خود را در زمینه جنگ‌های نامتقارن و حمله به پایگاه‌ها، کشتی‌ها و نیروهای خارجی در مناطق اطرافش افزایش دهد. همچنین گروه‌های شبه‌نظامی وابسته به خود را مخصوصاً در عراق و مناطق همجوار اسرائیل تجهیز و تقویت کرده است. این اقدامات از طرفی قدرت بازدارندگی و عمق استراتژیک ایران را افزایش داده و از طرف دیگر نگرانی امنیتی قدرت‌های غربی و متحدان آنها در منطقه را بیشتر کرده است.

You may also like...

free shop sigara perabet giris burun dolgusu casino siteleri Bedava bonus 1xbet bedava bonus veren siteler bonus veren siteler Huluhub.com batman escort ankara escort eryaman escort etimesgut escort sex hatlari porno izle turbanlı porno porno izle hatay escort bartın escort bodrum escort