یک مقام سازمان هواشناسی میگوید تنش آبی در برخی استانها بهاندازهای جدی است که در صورت بیتوجهی به صرفهجویی، برای تأمین آب شرب این مناطق مسئله ایجاد خواهد شد.
احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی، بهطور خاص از شهرهای مشهد، تهران، ساوه، اراک و کرج نام برد و از ساکنان این شهرها خواست حداکثر صرفهجویی را انجام دهند، «در غیر این صورت پیشبینی میشود در این شهرها با کمبود آب شرب مواجه شویم».
هشدار این مقام دولتی در روز سهشنبه پنجم خرداد در شرایطی اعلام شده که بهگفتۀ او، در مجموع، ماههای فروردین و اردیبهشت سال جاری خیلی پربارش بود و بارش طی این دو ماه «حدود چهار درصد نسبت به شرایط نرمال بالاتر بوده است».
احد وظیفه میگوید با وجود بارندگیهای خوب در دو ماههٔ اول سال جاری، اما بارش تعداد قابلتوجهی از استانهای کشور کمتر از نرمال است؛ بهطور مثال قم ۳۳ درصد، سمنان ۳۲ درصد، مرکزی ۳۰ درصد، گیلان ۲۵ درصد و یزد ۱۷ درصد، اصفهان ۱۴ درصد کمتر از میزان نرمال بارندگی داشتهاند.
بهگفتۀ او، اگرچه میانگین بارش کشوری در حد نرمال است، ولی پراکندگی بارندگی در کشور متفاوت است، «بهگونهای که بارندگی در برخی از استانها بیش از نرمال، در بعضی از آنها مانند خوزستان در محدودهٔ نرمال و در برخی استانها مثل تهران بسیار کمتر از نرمال است».
تهران؛ رکورددار کمبارشی و مشهد دچار خشکسالی جمعیتی
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی با اشاره به تداوم خشکسالی در سال جاری نیز در برخی استانها، گفت: استانهایی مانند تهران، قم، قزوین، سمنان، مرکزی و گیلان با کمبارشی قابلتوجه مواجه هستند و این وضعیت در تهران خیلی شدید است.
وظیفه میگوید استان تهران با آنکه در سال آبی جاری ۱۵۵ میلیمتر بارش دریافت کرده، اما بارش آن ۳۸ درصد نسبت به وضعیت نرمال پایینتر است.
استان تهران سال گذشتهٔ آبی را هم تقریباً با ۵۰ درصد کمبارشی به پایان برد و در سال جاری هم رکورددار کمبارشی است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران سازمان هواشناسی بهطور ویژه دربارهٔ تهران و البرز گفته که این دو استان، از آن رو که از یک حوضهٔ آبی استفاده میکنند، در حال حاضر در تنش و بحران آبی هستند.
او دربارهٔ استان خراسان رضوی و بهویژه شهر مشهد نیز گفته با وجود ثبت بارش نرمال در این استان، شهر مشهد در تنش و بحران آبی قرار دارد. در این شهر «خشکسالی هواشناسی حاکم نیست، بلکه با خشکسالی با علت انسانی مواجه هستیم، یعنی بارگذاری جمعیتی در شهر مشهد بیش از بارشهای طبیعی است و پاسخگوی نیاز مردم نیست».
مهدی ناصحی، رئیس شورای شهر مشهد، سال ۱۴۰۴ هشدار داده بود که این شهر چهار میلیونونیمی، با جمعیتی بسیار فراتر از آمار رسمی اداره میشود.
بهگفتۀ او، به دلیل شناور بودن جمعیت زائران و نیز زندگی صدها هزار اتباع خارجی مجاز و تعداد نامعلومی اتباع خارجی غیرمجاز در این شهر، در واقع باید برای شش میلیون نفر برنامهریزی کرد.
ایران سالها است که با پدیدهٔ خشکسالی شدید روبهرو است، اما در کنار آن هدر رفتن آب، استخراج بیرویه از سفرههای زیرزمینی، ضعفهای ساختاری از جمله مدیریت ناکارآمد یا بیش از حد مداخلهگرانه در امور آب، و گسترش کشاورزی باعث شده که این بحران در کشور تشدید شود.
آمارهای رسمی نشان میدهد ورودی آب به سدهای ایران در ۲۴۳ روز نخست سال آبی جاری، از ابتدای مهر ۱۴۰۴ تا دوم خرداد سال جاری، نسبت به سال قبل ۷۲ درصد افزایش یافته است.
با این حال، هنوز ۳۳ درصد ظرفیت مخازن سدهای کشور خالی است و کارشناسان میگویند توزیع نامتوازن بارشها همچنان مدیریت منابع آب را با چالش روبهرو کرده است.
بهمنماه سال ۱۴۰۴ و در اواسط زمستان، تازهترین آمار از وضعیت سدهای ایران نشان میداد که میزان ورودی آب به مخازن سدها در سال آبی یادشده با کاهش همراه بوده و بخش قابلتوجهی از ظرفیت سدهای کشور همچنان خالی بود.