همزمان با افزایش اجرای احکام اعدام در ایران، گزارشهای رسیده به ایندیپندنت فارسی و اعلام منابع حقوق بشری نشان میدهد جمهوری اسلامی ایران روند صدور و اجرای احکام اعدام برای بازداشتشدگان انقلاب ملی ۱۴۰۴ را با سرعت بیشتری دنبال میکند.
با اینکه از آغاز اعتراضهای دیماه تاکنون بیش از ۵۰ معترض اعدام شدهاند، موج اعدامها پس از سرکوب خونین اعتراضات و کشته شدن دهها هزار تن در خیابانهای ایران، اکنون وارد مرحلهای تازه شده و در میان استانهای مختلف، اصفهان حالا بیش از هر نقطه دیگری به کانون صدور احکام اعدام برای معترضان تبدیل شده است.
اطلاعات دریافتی نشان میدهد تنها در پرونده موسوم به «میدان شهدا»، ۱۶ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات با اتهامهایی از جمله «محاربه» و «معاونت در محاربه» محاکمه شدند و در خطر صدور یا اجرای حکم اعدام قرار دارند.
در میان متهمان این پرونده، نام احمدرضا سعیدی، نوید الیاسی، ابوالفضل دادگستر، مهدی منصوری، حامد مهرعلیان، مهدی اسدی، میلاد، مهرداد و علی بوثری، ترانه و رومینا رحیمی و ستایش ساعدی دیده میشود. منابع مطلع میگویند بخش مهمی از این پرونده بر ادعای ساخت کوکتل مولوتف در یکی از کفشفروشیهای میدان شهدا استوار است.
درباره اخذ اعترافات اجباری و محدودیت دسترسی وکلا به این پرونده نیز گزارشهایی منتشر شده است.
پرونده دیگر مربوط به اعتراضهای میدان علیخانی اصفهان است که یکی از سنگینترین احکام قضایی برای متهمان آن صادر شده است. در این پرونده، ۱۲ نفر به اعدام محکوم شدند که حکم دو نفر از آنان، عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی، روز ۲۸ تیرماه اجرا شد. اکنون ۱۰ محکوم دیگر همچنان در معرض اجرای حکم قرار دارند و نگرانیها درباره سرنوشت آنان هر روز افزایش مییابد.
بر اساس اطلاعات رسیده، علیرضا سپاهی، ابوالفضل سپاهی و علی دشتی برای آخرین بار با خانوادههایشان ملاقات کرده و سپس به سلول انفرادی منتقل شدهاند؛ روالی که معمولا بهعنوان یکی از نشانههای نزدیک بودن اجرای حکم اعدام شناخته میشود.
گزارشها حاکی از آن است که برخی زندانیان زندان دستگرد اصفهان در اعتراض به انتقال شماری از محکومان پرونده میدان علیخانی به سلول انفرادی، اعتصاب غذا کردهاند. قائم حسینی، شروین باقریان، امیرحسین صفری، امیرحسین ملکی، ابوالفضل ابراهیمی، علیرضا رئیسی و امیرحسین ابراهیمی انالوچه نیز از دیگر محکومان این پروندهاند.
همزمان با تشدید نگرانیها، هیأت حقیقتیاب سازمان ملل متحد نیز با انتشار بیانیهای، از جمهوری اسلامی ایران خواست اجرای حکم اعدام ۱۰ جوان بازداشتشده پرونده میدان علیخانی را فورا متوقف کند.
در کنار این دو پرونده، احکام اعدام دیگری نیز برای بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در اصفهان صادر شده است. حکم اعدام اکبر عربزاده، ۲۹ ساله، و برادرش مهدی عربزاده، ۲۵ ساله، که روز ۲۰ دیماه در منطقه چمران اصفهان بازداشت شدند، هم تایید شده است. این دو برادر با اتهامهایی از جمله «محاربه» و آتش زدن یک پایگاه بسیج محاکمه شدند، اما خانواده و وکلای آنان این اتهام را رد میکنند و میگویند حکم عمدتا بر پایه شهادت نیروهای بسیج صادر شده است.
سپهر امیرزاده، دانشجوی رشته پزشکی متولد ۱۳۸۲، هم پس از آنکه در اعتراضات اصفهان به مجروحان خدمات درمانی ارائه کرد، بازداشت و به اعدام محکوم شده است. منابع مطلع میگویند نهادهای امنیتی خانواده او را برای خودداری اطلاعرسانی درباره پروندهاش، تحت فشار گذاشتهاند.
در دیگر استانهای ایران هم روند صدور احکام اعدام ادامه دارد. احد شکوهیان، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه که در زندان قزلحصار نگهداری میشود، در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به سه بار اعدام محکوم شده است. مهدی ظریف، جوان ۲۲ ساله بازداشتشده در مشهد، نیز همزمان با روز تولدش حکم اعدام دریافت کرد. منابع آگاه میگویند او در دوران بازجویی تحت فشار قرار گرفت و مجبور به اعتراف اجباری شد.
در استان فارس نیز شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز، مجتبی دهبندی و کیانوش همزهای کازرونی را به اعدام محکوم کرد. به گفته منابع مطلع، یکی از محورهای این پرونده انتقال و کمکرسانی پزشکی به مجروحان اعتراضات بود و نیروهای امنیتی این دو نفر را پس از بررسی تصاویر دوربینهای مداربسته، شناسایی و بازداشت کردند.
روند اجرای احکام نیز ادامه دارد. قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران روز ۳۱ تیر از اجرای حکم اعدام مهدی خانکی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در استان البرز، خبر داد. چند روز پیش از آن نیز محمد امینی دهاقانی، از معترضان بازداشتشده در دهاقان اصفهان، اعدام شد. علاوه بر این، عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی، دو متهم پرونده میدان علیخانی اصفهان، و عارف خوشکار، از بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۱ نیز در روزهای اخیر اعدام شدند.
در کنار این احکام، گزارشها از افزایش اعتراضها در زندانهای ایران نیز حکایت دارد. زندانیان زندان دستگرد اصفهان در اعتراض به انتقال محکومان به انفرادی اعتصاب غذا کردهاند و اعتصاب غذای زندانیان قزلحصار کرج نیز در اعتراض به افزایش اعدامها، وارد یازدهمین روز شده است. منابع مطلع همچنین از شیوع بیماری مننژیت در زندان دستگرد، قرنطینه شدن برخی بندها و کمبود امکانات درمانی خبر میدهند.
فعالان حقوق بشر میگویند دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران با توسل به اتهامهایی مانند «محاربه» و «بغی»، روند صدور احکام مرگ برای معترضان و زندانیان سیاسی را شدت بخشیده است. به باور آنان، تمرکز بیسابقه احکام اعدام در پروندههای مرتبط با اعتراضات دیماه، بهویژه در اصفهان، نشان میدهد موج جدید سرکوب قضایی وارد مرحلهای شده که هدف آن ایجاد هراس در جامعه و جلوگیری از شکلگیری اعتراضهای تازه است.