پرواز بدون نفت سفید دیگر رویا نیست؛ در هلند خلبانان هدایت هواپیماهای برقی را می‌آموزند که به زودی ۹۰ مسافر را تا هزار کیلومتر حمل می‌کنند.
یوهانس، پیتر و فلوریس حسابی هیجان‌زده‌اند. خلبان‌ها در حال انجام نخستین پروازهای آزمایشی نمونه مقیاس‌دار E9X (منبع به زبان انگلیسی) هستند. این نخستین بار در جهان است و اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، هواپیمای مدل برقی آنها می‌تواند به‌زودی به یک هواپیمای بزرگ مسافربری تبدیل شود.
پس از یک فرود نرم، هواپیما سالم و یک‌تکه روی زمین می‌نشیند و حالا ماجراجویی واقعی آغاز می‌شود: تحلیل داده‌های پرواز در آزمایشگاه شرکت الیسیان ایرکرفت که در کنار فرودگاه اسخیپول آمستردام قرار دارد.
در دو دهه آینده، تعداد مسافران هوایی جهان ممکن است دو برابر شود. این خبر خوبی برای اقلیم جهانی نیست، به همین دلیل استارت‌آپ جوان هلندی «الیسیان» روی پیدا کردن راه‌حل کار می‌کند.
نخستین هواپیمای مسافربری جهان با نیروی باتری
دانیل یاکوبسن یکی از بنیان‌گذاران شرکت الیسیان ایرکرفت (منبع به زبان انگلیسی) است. تیم او با ده میلیون یورو سرمایه اولیه حالا هدف دارد یکی از نخستین هواپیماهای بزرگ مسافربری برقی جهان را توسعه دهد.
یاکوبسن در کارگاهش به یورونیوز می‌گوید: «طراحی تقریبا نهایی شده است. این هواپیما شش موتور خواهد داشت و نوک بال‌ها تاشونده است تا در زیرساخت گیت‌های فعلی فرودگاه‌ها جا شود، چون بال‌ها خیلی بزرگ‌اند؛ درباره بیش از ۵۰ متر صحبت می‌کنیم.»
بال‌هایی پر از باتری
یاکوبسن (منبع به زبان انگلیسی) نخستین مدل در ابعاد واقعی این بال نوآورانه را به یورونیوز نشان می‌دهد. بسته‌های باتری در ساختار خود بال ادغام شده‌اند. برای درک بهتر ابعاد، تنها در یک بال حدود ۴۰ بسته باتری وجود دارد که وزن هر یک نزدیک به هزار کیلوگرم است.
مدیر الیسیان (منبع به زبان انگلیسی) با لبخندی مطمئن اعتراف می‌کند: «بله، هواپیمای ما چاق است، اما ما همیشه در حال رژیم گرفتن و تلاش برای کاهش وزن هستیم؛ از این که از چه مواد دیگری می‌توان استفاده کرد، چطور می‌شود چیزها را با هم ترکیب کرد و مدیریت گرمایی را چگونه انجام داد. و اینجا همزمان مالکیت فکری جدیدی تولید می‌کنیم.» جزئیات بیشتری فعلا منتشر نمی‌شود؛ در این مرحله همه چیز بسیار محرمانه است.
بال‌های مجهز به باتری ایده‌ای انقلابی و کلید موفقیت هستند. هم‌بنیان‌گذار و هم‌مدیرعامل الیسیان ایرکرفت با افتخار می‌گوید: «مدتی توافقی در دنیای دانشگاهی و صنعت وجود داشت که پرواز برقی با هواپیمای بزرگ هرگز ممکن نخواهد شد. ما با پژوهش‌های خود (منبع به زبان انگلیسی) روی این طراحی، خلاف این تصور را ثابت کرده‌ایم.»
کاهش انتشارهای جهانی صنعت هوانوردی
اما این طرح چه مزیتی دارد؟ یاکوبسن می‌گوید: «اگر بتوانیم در ابتدا ۹۰ مسافر را در مسافت ۸۰۰ کیلومتر و در نهایت هزار کیلومتر جابه‌جا کنیم، می‌توانیم انتشار آلاینده‌ها را در نیمی از پروازهای جهان به صفر برسانیم. این سهم بسیار بزرگی از فعالیت‌های پروازی جهان است و در نتیجه انتشار کل صنعت هوانوردی را ۲۰ درصد کاهش می‌دهیم.»
قرار است هواپیمای E9X تا سال ۲۰۳۴ وارد سرویس شود. یاکوبسن معتقد است اروپا در رقابت بر سر آینده هوانوردی وضعیت نسبتا خوبی دارد. او با اشاره به اتحادیه اروپا هشدار می‌دهد: «اما در مقایسه با آمریکا یا حتی چین، اگر می‌خواهیم برتری خود را حفظ کنیم باید استارت‌آپ‌ها و نوآوری را بسیار تهاجمی‌تر تامین مالی کنیم.»
آماده‌سازی خلبان‌ها برای برخاست برقی
گزارش ما به فرودگاه منطقه‌ای کوچک توگه می‌رسد؛ جایی که پرواز با برق از همین حالا به واقعیت تبدیل شده است. آکادمی ای‌فلایت (منبع به زبان انگلیسی) خلبان‌های چندین شرکت هواپیمایی را در ارتفاع پایین و با روشی دوستدار محیط زیست آموزش می‌دهد.
مرلین فن فلیت، هم‌بنیان‌گذار این مدرسه پرواز، یورونیوز را سوار یک هواپیمای دونفره کوچک می‌کند و می‌گوید: «در این هواپیما دو باتری با ظرفیت ۱۱ کیلووات‌ساعت داریم؛ در مجموع ۲۲ کیلووات‌ساعت انرژی روی هواپیماست. با این باتری‌ها می‌توانیم ۴۵ تا ۵۰ دقیقه پرواز کنیم و هنوز ده دقیقه ظرفیت ذخیره به عنوان رزرو داریم.»
مسیر رودخانه را از میان چمنزارهای سبز دنبال می‌کنیم؛ گاوهای هلندی در دشت‌ها مشغول چرا هستند. مرلین با خوشحالی می‌گوید: «حالا به سمت مرکز تاریخی شهر دوینتر پرواز می‌کنیم. آنها صدای ما را نمی‌شنوند، بنابراین هر جا بخواهیم می‌توانیم پرواز کنیم بدون این که روی زمین صدایی شنیده شود.»
چشم‌انداز او برای آینده چیست؟ مرلین می‌گوید: «در ده سال آینده این حوزه بسیار گسترش می‌یابد و ما با ۴۰ یا ۶۰ مسافر، یا حتی بیشتر، به صورت برقی پرواز خواهیم کرد.»
زیرساخت شارژ
یورین د یونگ پیشگام این حوزه است. او در حال توسعه یک زیرساخت اروپایی شارژ برای هواپیماهای برقی است.
هم‌بنیان‌گذار شرکت NRG2fly (منبع به زبان انگلیسی) به یورونیوز می‌گوید: «ما از هلند به کشورهای شمال اروپا، به فرانسه، آلمان و سوئیس گسترش پیدا خواهیم کرد و سپس یک شبکه کامل از جابه‌جایی برقی کم‌آلاینده و کم‌صدا خواهیم داشت؛ دقیقا چیزی که برایش تلاش می‌کنیم.»
فرودگاه‌ها با پارکینگ‌های عظیم خودرو احاطه شده‌اند. پنل‌های خورشیدی، ده‌ها هزار خودروی برقی و سامانه‌های ثابت ذخیره انرژی می‌توانند به هم متصل شوند و یک شبکه واحد تشکیل دهند؛ چیزی که یورین آن را «اینترنت انرژی» می‌نامد.
فرودگاه توگه در حال آزمایش نسخه مقیاس‌دار این طرح است. یورین توضیح می‌دهد: «ما ۵۰۰ پنل خورشیدی روی سقف داریم و انرژی آنها در یک باتری ذخیره می‌شود؛ در واقع یک هاب کامل انرژی داریم که به جای گرفتن برق از شبکه، خودش انرژی تولید و تامین می‌کند.»
یورین د یونگ، هم‌بنیان‌گذار NRG2fly، چشم‌انداز گسترده‌تری هم دارد و می‌گوید: «رویای من این است که همه هواپیماهای برقی منطقه‌ای با انرژی خورشید کار کنند و آن وقت می‌توانیم جهانی بهتر برای خودم، فرزندانم و همه مردم به جا بگذاریم.»