خبرگزاریهای رویترز و فرانسه اعلام کردند نسخهای از گزارش محرمانهٔ جدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی را دیدهاند که بر اساس آن، آژانس در مورد تأسیسات زیرزمینی غنیسازی اورانیوم در اصفهان ابراز نگرانی فزاینده کرده است.
بر اساس این گزارشها که روز جمعه ۲۲ آبان منتشر شد، آژانس همچنین هشدار داده است که بهدلیل همکاری نکردن ایران نمیتواند تأیید کند مواد هستهای اعلامشدهٔ از سوی ایران از فعالیتهای صلحآمیز منحرف نشده باشد.
خبرگزاری فرانسه میگوید آژانس در گزارش جدید خود که قرار است هفتهٔ آینده در نشست شورای حکام بررسی شود، دسترسی بازرسان به تأسیسات مهم هستهای ایران را «حیاتی» دانسته و خواستار ازسرگیری فوری فعالیتهای راستیآزمایی شده است.
بر اساس گزارش رویترز، آژانس با ابراز «نگرانی فزاینده» دربارهٔ تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان، موسوم به IFEP، تأکید کرده است که مقامات ایران سال گذشتهٔ میلادی تأسیس این مرکز را اعلام کردند، اما تاکنون اجازهٔ بازرسی از آن را ندادهاند.
آژانس در گزارش فصلی خود به کشورهای عضو اعلام کرده است: «آژانس از محل دقیق تأسیسات غنیسازی سوخت اصفهان، وضعیت آن از نظر اجرای پادمانها و اینکه آیا مواد هستهای در آن وجود دارد یا نه، اطلاعی ندارد.»
حکومت ایران در ۲۲ خرداد ۱۴۰۴ به آژانس اطلاع داده بود که قصد دارد تأسیسات جدیدی برای غنیسازی اورانیوم در محل شرکت سوخت راکتورهای هستهای در اصفهان ایجاد کند. قرار بود بازرسان آژانس روز بعد اطلاعات طراحی این تأسیسات را بررسی کنند، اما آغاز حملات اسرائیل به ایران مانع انجام این بازرسی شد.
خبرگزاری فرانسه در گزارش تازهٔ خود نوشته است که آژانس، با تأکید بر ضرورت بازگشت بازرسان، از تهران خواسته «اقدامات فنی و تدریجی» را برای فراهم کردن شرایط این بازگشت بررسی کند.
در گزارش آژانس آمده است: «چنین گامهای تدریجی میتواند راه را برای اجرای عادی پادمانها در ایران هموار کند و در عین حال به ایجاد فضای اعتمادسازی مناسب برای دستیابی به توافقی گستردهتر کمک کند.»
خبرگزاری فرانسه همچنین گزارش داده است که آژانس در گزارش محرمانهٔ خود، حملات نظامی به تأسیسات و مراکز هستهای ایران را عامل ایجاد «وضعیتی بیسابقه» دانسته است.
با این حال، آژانس تأکید کرده که بهدلیل همکاری نکردن ایران، نمیتواند به این نتیجه برسد که هیچیک از مواد هستهای اعلامشدهٔ این کشور از فعالیتهای صلحآمیز منحرف نشدهاند.
این نهاد نبودِ اطلاعات کافی دربارهٔ مواد هستهای ایران و نداشتن دسترسی برای راستیآزمایی آنها را «موضوعی موجب نگرانی جدی از نظر اشاعهٔ هستهای» توصیف کرده و خواستار رفع این وضعیت با «بیشترین فوریت» شده است.
آژانس از زمان جنگ ۱۲ روزهٔ خرداد ۱۴۰۴ و حملات اسرائیل و آمریکا به مراکز هستهای ایران، به تأسیسات اصلی غنیسازی این کشور دسترسی نداشته است. شماری از این تأسیسات در جنگی که نهم اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد نیز هدف حملات نظامی قرار گرفتند.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها از آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیرکل آن بهدلیل آنچه «خودداری از محکومیت صریح» حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران میخوانند، انتقاد کردهاند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، بازرسان آژانس در ماه سپتامبر امسال توانستهاند از نیروگاه هستهای بوشهر بازدید کنند، اما به دیگر تأسیسات مهم هستهای ایران دسترسی نداشتهاند.
آژانس همچنین پیش از حملات خرداد ۱۴۰۴ برآورد کرده بود که ایران حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد؛ سطحی که به غنای حدود ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای نزدیک است.
با این حال، وضعیت و محل نگهداری این ذخایر از زمان حملات نظامی تاکنون برای آژانس روشن نیست.
جمهوری اسلامی همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده است.