اولتیماتوم روز چهارشنبه ترامپ به جمهوری اسلامی مبنی بر ازسرگیری مذاکره یا تحمل حمله نظامی آمریکا، تهران را بر سر دوراهی قرار داده است. هر دو مسیر موقعیت رژیم پیشاپیش تضعیفشده را شکنندهتر میکنند. اما به گزارش «والاستریت ژورنال»، رژیم ایران برخی از شروط تعیینشده از سوی واشنگتن را رد کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی «تروتسوشال» نوشت: «یک ناوگان عظیم در حال حرکت به سوی ایران است. این ناوگان با سرعت بالا، قدرت بسیار، انگیزه و هدف در حال پیشروی است. این ناوگان بزرگتر از ناوگانی است که به ونزوئلا اعزام شد و در راس آن ناو هواپیمابر بزرگ آبراهام لینکلن قرار دارد. همانند آنچه درباره ونزوئلا رخ داد، این ناوگان آماده، مایل و قادر است در صورت لزوم بهسرعت و با خشونت ماموریت خود را انجام دهد.»
آقای ترامپ افزود: «امیدوارم ایران بهسرعت پای میز مذاکره بیاید و بر سر یک توافق منصفانه و عادلانه، بدون سلاح هستهای به توافقی مناسب برای همه طرفها برسد. زمان در حال اتمام است و هر لحظه حیاتی است.»
رئیسجمهوری آمریکا افزود: «همانطور که قبلا به ایران گفتم، توافق کنید، آنها انجام ندادند و عملیات چکش نیمهشب رخ داد و ویرانی گستردهای برای ایران بهبار آورد. حمله بعدی بسیار بدتر خواهد بود. نگذارید دوباره چنین اتفاقی بیفتد.»
اگرچه دونالد ترامپ جزئیاتی درباره این توافق ارائه نکرده است، اما به گزارش «نیویورکتایمز» به نقل از مقامات آمریکایی و اروپایی، خواستههایی پیشروی ایران گذاشته شده، عبارتند از پایان دائمی هرگونه غنیسازی اورانیوم، محدودیت بر برد و تعداد موشکهای بالستیک و پایان دادن به هرگونه حمایت از شبهنظامیان نیابتی در خاورمیانه از جمله حماس، حزبالله و حوثیها.
به گزارش «والاستریت ژورنال»، موافقت ایران با توقف غنیسازی اورانیوم بهمنزله عقبنشینی تحقیرآمیز از یکی از اولویتهای بنیادین علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی خواهد بود. از سوی دیگر، رد این خواسته نیز بهطور فزایندهای احتمال صدور دستور حمله از جانب آقای ترامپ آن را بالا میبرد که آسیبپذیری رژیم ایران را بیشازپیش آشکار خواهد کرد.
بنابر این گزارش، بلافاصله پس از سرکوب خونین اعتراضات، اکنون رژیم ایران با شدیدترین تهدید خارجی علیه بقای خود طی دهههای اخیر روبهرو است.
آلن ایر، دیپلمات ارشد پیشین آمریکا در امور ایران و پژوهشگر اندیشکده «موسسه خاورمیانه» در واشنگتن، گفت: «راهبرد آنها در حال حاضر فقط زمان خریدن است. کل نگاه راهبردیشان این است که وقتی در موقعیت ضعف هستی، سازش نکن، چون این کار دعوت به تهاجم بیشتر است.»
ایران یک سال پیش نیز در موقعیتی مشابه قرار داشت. اسرائیل حملات محدودی انجام داده بود که سامانههای پدافندی ایران را تضعیف و متحدان شبهنظامی آن یعنی حزبالله و حماس، را بهشدت آسیبپذیر کرده بود. آقای ترامپ که تازه انتخاب شده بود، تهدید میکرد اگر تهران درباره برنامه هستهای امتیاز ندهد، اقدام نظامی خواهد کرد. اما این بار فشار بسیار شدیدتر است. رژیم ایران در جنگ ۱۲ روزه ماه ژوئن ضربه خورد و تحریمهای سختگیرانهتر علیه صادرات نفت ایران در پاییز گذشته نیز فشار را افزایش داد. در ماههای بعد، مطالبات آمریکا برای رسیدن به توافق بالا رفت.