گزارشها حاکی از آن است که دولت دونالد ترامپ فشارهای تنبیهی برای وادار کردن عراق به انحلال گروههای شبهنظامی تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران، موسوم به «حشد الشعبی»، را که بخشی از ساختار حکومتی عراق را تشکیل میدهند، تشدید کرده است؛ اقدامی که به نوشته فاکسنیوز، پس از حملات مداوم این گروه به نیروها و تاسیسات آمریکا در عراق صورت میگیرد.
در بحبوحه آتشبس شکننده میان آمریکا و جمهوری اسلامی ایران، دولت آمریکا با متوقف کردن ارسال نقدی دلار به عراق، فشار بر بغداد را افزایش داد. اختلافات فزاینده میان واشنگتن و بغداد بر سر سیاستها میتواند به تضعیف نفوذ تهران در منطقه و پیشبرد اهداف جنگی آمریکا علیه جمهوری اسلامی منجر شود.
در این راستا، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا طی بیانیهای تصریح کرد که ایالات متحده همواره بهصراحت اعلام کرده بود که برای مقابله با فعالیتهای بیثباتکننده جمهوری اسلامی در عراق، حفاظت از منافع آمریکا در برابر شبهنظامیان تروریستی همسو با تهران و همچنین مشاهده ناتوانی دولت عراق در جلوگیری از این اقدامهای تروریستی، از همه ابزارها استفاده خواهد کرد.
این بیانیه میافزاید: «هرچند تلاش نیروهای امنیتی عراق را برای پاسخ به حملات گروههای شبهنظامی همسو با تهران به رسمیت میشناسیم، همچنان تاکید میکنیم که ناتوانی دولت عراق در جلوگیری از این حملات، در حالی که برخی عناصر مرتبط با دولت عراق همچنان فعالانه پوشش سیاسی، مالی و عملیاتی را برای این شبهنظامیان فراهم میکنند، به روابط آمریکا و عراق آسیب میزند. ایالات متحده حمله به منافعش را تحمل نخواهد کرد و انتظار دارد دولت عراق فورا تمامی اقدامهای لازم را برای برچیدن گروههای شبهنظامی همسو با جمهوری اسلامی در عراق انجام دهد.»
نخستین بار روزنامه والاستریت ژورنال در هفته گذشته از مجازاتهای امنیتی و مالی اعمالشده علیه عراق خبر داد. طبق این گزارش، آمریکا برنامههای همکاری امنیتی با ارتش عراق و نیز ارسال نقدی مبلغی حدود ۵۰۰ میلیون دلار از محل درآمدهای نفتی عراق را که در حساب بانک فدرال رزرو نیویورک نگهداری میشد، متوقف کرده است.
به نوشته این روزنامه، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، این دومین محموله دلاری به مقصد بانک مرکزی عراق است که مسدود میشود.
وزارت خزانهداری آمریکا از اظهارنظر درباره این پرداختهای متوقفشده خودداری کرد.
یک مقام عراقی به فاکسنیوز گفت: «عراق روابط با ایالات متحده را یک شراکت مهم مبتنی بر منافع مشترک و همکاری میداند. دو طرف در نبرد سرنوشتساز علیه داعش کنار یکدیگر جنگیدند. این موضوع عمق و اهمیت این رابطه را نشان میدهد.
او درباره شبهنظامیان طرفدار تهران افزود: «در خصوص گروههای مسلح باید توجه داشت که واقعیت عراق بسیار پیچیده است و ابعاد سیاسی، امنیتی و اجتماعی درهم تنیدهاند. برخی از این گروهها نفوذ سیاسی و مردمی هم دارند. بنابراین، رسیدگی به این مسئله نیازمند برخوردی تدریجی و محتاطانه استوار بر درک عمیق از شرایط داخلی است؛ بهگونهای که هم اقتدار دولت تقویت شود و هم انحصار سلاح در دست دولت باقی بماند. در عین حال به ثبات داخلی هم آسیب نرسد.»
او همچنین گفت: «مداخلات خارجی که ویژگیهای خاص این واقعیت را در نظر نگیرند، ممکن است به نتایج معکوس منجر شوند و بر توازن داخلی اثر منفی بگذارند و به از بین رفتن ثبات منجر شود.»
نیروهای حشد الشعبی مجموعهای از گروههای شبهنظامیاند که عمدتا به جمهوری اسلامی ایرانــ که وزارت خارجه آمریکا آن را بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان میداندــ وفادارند. اعضای این نیروها به داراییهای آمریکا در اقلیم کردستان عراق و همچنین کردهای عراق، که از متحدان مهم واشنگتن در خاورمیانه محسوب میشوند، حمله کردهاند.
یک مقام ارشد کرد به فاکسنیوز دیجیتال گفت تعلیق ارسال دلار بخشی از گزینه نهایی وزارت خزانهداری آمریکا است که آمریکاییها همیشه از استفاده از آن اکراه داشتند. با این حال عراقیهاــ همانطور که این جنگ نشان دادــ با متحدان خود، یعنی آمریکاییها و اقلیم کردستان، رویکردی خصمانه در پیش گرفتند و به همین دلیل حالا واشنگتن در حال ترسیم یک خط قرمز است.»
او افزود: «آمریکاییها روشن کردهاند که اگر شبهنظامیان دوباره حمله به منافع آمریکا، از جمله در اقلیم کردستان، را از سر بگیرند، اوضاع برای عراق بدتر خواهد شد. واشنگتن مدتها پیش باید از این اهرم استفاده میکرد، اما در تمام این سالها به تهران اجازه داد نخستوزیر عراق را تعیین و قواعد بازی را دیکته کند، با وجود آنکه بارها توصیه شده بود عوامل نیابتی ایران در عراق کنار گذاشته شوند.»
هم مقامهای عراقی و هم مقامهای کرد معتقدند که دولت عراق اکنون در وضعیت گذار قرار دارد و گروههای مختلف در حال صفآرایی برای انتخاب نخستوزیر جدیدند.
دولت ترامپ با بازگشت نوری المالکی به قدرت مخالف است، زیرا او روابط نزدیکی با ایران دارد.
این مقام کرد درباره نقش اکثریت شیعه در عراق توضیح داد: «این جریان شیعی است که نخستوزیر را انتخاب میکند. آنها تا حدی آزادی عمل دارند، اما در نهایت فردی را برمیگزینند که هم برای ایران و هم برای آمریکا قابلقبول باشد. آمریکا همیشه در واکنش به بازی ایران، عمل کرده است، اما این بار به نظر میرسد قصد دارد بر نتیجه هم اثر بگذارد و فقط نظارهگر نباشد. این مسئله اهمیت زیادی دارد، چون عراق به درآمد نفت وابسته است و درآمدهای آن در بانکهای آمریکا نگهداری میشود. نحوه رفتار واشنگتن با این سپردهها بر روند سیاسی اثر میگذارد و توازن درون جریان شیعی را بازتعریف میکند. این موضوع فوقالعاده مهم است.»
انتفاض قنبر، سخنگوی پیشین معاون نخستوزیر عراق، هشدار داد که محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، باید هرچه سریعتر نیروهای حشد الشعبی را منحل کند، زیرا آنها تهدیدی آشکار و فوری علیه سفارت آمریکا در بغداد به شمار میروند. او به فاکسنیوز دیجیتال گفت: «دولت عراق کارت شناسایی دولتی، خودرو با پلاک دولتی در اختیار این گروه قرار میدهد. این موضوع به آنها اجازه میدهد هر زمان که بخواهند وارد منطقه فوقامنیتی سبز بغداد شوند و سفارت آمریکا یا هر نهاد دولتی عراق را تهدید کنند.»
وزارت دادگستری آمریکا روز دوشنبه برای تاکید بر خطرات الحشد الشعبی، برای اطلاعات درباره رهبر گروه شبهنظامی «حرکت انصارالله الاوفیا» طرفدار ایران جایزهای ۱۰ میلیون دلاری تعیین کرد.
سفارت آمریکا نیز روز دوشنبه در ایکس نوشت: «تروریستهای حرکت انصارالله حملاتی را در سراسر عراق و منطقه انجام دادهاند، از جمله کمین ۸ آوریل علیه دیپلماتهای آمریکایی در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد. این تروریستها حاکمیت عراق را هم تضعیف و امنیت شهروندان عراق و آمریکاییها را تهدید میکنند. ما حمله به منافع آمریکا را تحمل نخواهیم کرد و انتظار داریم تمامی اقدامهای لازم برای برچیدن گروههای شبهنظامی تروریستی همسو با تهران در عراق انجام شود.»
